Mięso mielone i ziemniaki wystarczą, by przygotować prosty, sycący obiad dla całej rodziny. W tej wersji układam je warstwami w naczyniu, dodaję podsmażoną cebulę, odrobinę śmietanki i ser, a następnie zapiekam do miękkości. Ziemniaki przechodzą smakiem mięsa i przypraw, środek pozostaje soczysty, a na powierzchni powstaje apetyczna, złocista warstwa sera. To danie nie wymaga skomplikowanych składników ani długiego stania przy kuchence. Świetnie sprawdzi się na codzienny obiad, szczególnie wtedy, gdy trzeba przygotować jedną konkretną potrawę dla kilku osób.
Informacje praktyczne
Przygotowanie: 25 minut
Odpoczynek / wyrastanie: Nie wymaga
Pieczenie / Gotowanie: około 55 minut
Łączny czas: około 1 godziny 20 minut
Liczba porcji: 6
Poziom trudności: Łatwy
Wielkość formy lub naczynia: około 24 × 30 cm
Składniki
- 1 kg ziemniaków
- 600 g mięsa mielonego wieprzowo-wołowego
- 2 średnie cebule, około 200 g
- 2 ząbki czosnku
- 2 łyżki oleju rzepakowego
- 200 ml śmietanki 18% do zup i sosów
- 150 g tartego sera, np. goudy
- 1 łyżeczka słodkiej papryki
- 1 łyżeczka suszonego majeranku
- 1/2 łyżeczki suszonego tymianku
- 3/4 łyżeczki soli
- 1/2 łyżeczki świeżo mielonego czarnego pieprzu
- 10 g masła do wysmarowania naczynia
- 2 łyżki posiekanej natki pietruszki
Sposób przygotowania
- Przygotuj ziemniaki. Obierz je, dokładnie umyj i pokrój w cienkie plasterki o grubości około 3–4 mm. Przełóż do garnka, zalej wodą i dodaj niewielką szczyptę soli. Doprowadź do wrzenia i gotuj przez około 5 minut. Ziemniaki nie powinny być jeszcze miękkie – mają jedynie lekko się podgotować. Odcedź je ostrożnie, aby plasterki się nie rozpadły.
- Podsmaż cebulę. Cebule obierz i pokrój w drobną kostkę. Na dużej patelni rozgrzej olej, dodaj cebulę i smaż na średnim ogniu przez 4–5 minut. Kiedy stanie się szklista i zacznie lekko się rumienić, dodaj przeciśnięty przez praskę lub drobno posiekany czosnek. Smaż jeszcze około 30 sekund.
- Przygotuj mięso. Do cebuli dodaj mięso mielone. Zwiększ nieco ogień i smaż przez około 7–8 minut, rozdrabniając mięso drewnianą łopatką. Powinno stracić surowy kolor, a nadmiar płynu musi odparować. Dodaj słodką paprykę, majeranek, tymianek, pieprz oraz większość soli. Dokładnie wymieszaj i zdejmij patelnię z ognia.
- Ułóż pierwsze warstwy. Piekarnik nagrzej do 190°C, grzanie góra-dół. Naczynie do zapiekania o wymiarach około 24 × 30 cm wysmaruj masłem. Na dnie ułóż połowę plasterków ziemniaków, tak aby lekko na siebie zachodziły. Rozprowadź na nich całe przygotowane mięso z cebulą.
- Przykryj ziemniakami i dodaj śmietankę. Na mięsie rozłóż pozostałe plasterki ziemniaków. Śmietankę wymieszaj ze szczyptą pozostałej soli i równomiernie polej nią zapiekankę. Naczynie szczelnie przykryj pokrywką lub folią aluminiową.
- Upiecz zapiekankę. Wstaw naczynie na środkową półkę piekarnika i piecz przez 35 minut. Następnie ostrożnie zdejmij przykrycie. Sprawdź ziemniaki cienkim nożem – powinny być już prawie miękkie. Posyp powierzchnię równomiernie tartym serem i ponownie włóż zapiekankę do piekarnika.
- Przyrumień wierzch. Piecz bez przykrycia przez kolejne 15–20 minut. Ser powinien całkowicie się roztopić i nabrać złocistego koloru, a ziemniaki muszą być miękkie również w środkowej części naczynia. Po wyjęciu z piekarnika pozostaw zapiekankę na około 5 minut. Posyp natką pietruszki i dopiero wtedy podziel na porcje.
Wskazówki, dzięki którym przepis się uda
- Krój ziemniaki na podobną grubość. Nierówne plasterki będą piekły się w różnym tempie – cienkie mogą się rozpadać, podczas gdy grubsze pozostaną twarde.
- Nie gotuj ziemniaków do pełnej miękkości. Pięć minut w gotującej wodzie wystarczy. Resztę czasu spędzą w piekarniku.
- Odparuj płyn z mięsa. Jeśli po smażeniu na patelni pozostaje dużo wody, smaż mięso jeszcze przez kilka minut. Dzięki temu zapiekanka nie będzie wodnista.
- Pierwszą część pieczenia przeprowadź pod przykryciem. Para pomaga ziemniakom równomiernie zmięknąć.
- Ser dodaj dopiero pod koniec. Gdyby znalazł się na zapiekance od początku, mógłby zbyt mocno się przypiec, zanim ziemniaki byłyby gotowe.
- Pozostaw danie na kilka minut po upieczeniu. Warstwy lepiej się ustabilizują i łatwiej będzie nakładać równe porcje.
Warianty i zamienniki
Mięso wieprzowo-wołowe można zastąpić mielonym mięsem z indyka. Jest chudsze, dlatego warto pilnować czasu smażenia, aby go nie przesuszyć.
Do mięsa można dodać 200 g pieczarek pokrojonych w plasterki. Najpierw podsmaż je osobno, aż odparuje z nich większość wody, a następnie połącz z mięsem.
Jeśli wolisz bardziej wyrazisty smak, goudę możesz zastąpić cheddarem. Ma mocniejszy smak i tworzy intensywniejszą, bardziej rumianą warstwę.
Do zapiekanki pasuje również niewielka ilość ostrej papryki. Wystarczy około 1/4 łyżeczki, aby potrawa była lekko pikantna, ale nadal odpowiednia na rodzinny obiad.
Śmietankę 18% można zastąpić śmietanką 12% przeznaczoną do gotowania. Sos będzie wtedy nieco lżejszy i mniej kremowy, ale zapiekanka nadal zachowa odpowiednią konsystencję.
Przechowywanie
Ostudzoną zapiekankę należy przełożyć do szczelnego pojemnika lub przykryć naczynie i wstawić do lodówki. Można ją przechowywać do 3 dni. Najlepiej odgrzewać porcje w piekarniku nagrzanym do 170°C przez około 15 minut, aż środek będzie dokładnie gorący. Możliwe jest również odgrzewanie w kuchence mikrofalowej. Zapiekankę można zamrozić na około 2 miesiące. Po rozmrożeniu ziemniaki mogą być nieco bardziej miękkie. Najlepiej rozmrażać danie przez noc w lodówce, a następnie dokładnie je podgrzać. Raz odgrzanej porcji nie należy ponownie chłodzić i podgrzewać kilka razy.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę użyć surowych ziemniaków bez wcześniejszego gotowania?
Można, ale wtedy trzeba pokroić je bardzo cienko i wydłużyć pieczenie pod przykryciem o około 15–20 minut. Krótkie podgotowanie daje bardziej przewidywalny rezultat i zmniejsza ryzyko, że ziemniaki pozostaną twarde.
Dlaczego zapiekanka zrobiła się wodnista?
Najczęściej przyczyną jest niedostateczne odparowanie płynu podczas smażenia mięsa lub użycie bardzo wodnistych dodatków. Mięso przed przełożeniem do naczynia powinno być soczyste, ale na patelni nie powinien pozostawać nadmiar płynu.
Czy zapiekankę można przygotować dzień wcześniej?
Tak. Możesz przygotować i ułożyć wszystkie warstwy w naczyniu, przykryć je i przechować w lodówce do następnego dnia. Przed pieczeniem wyjmij naczynie na około 20–30 minut. Jeśli zapiekanka nadal jest mocno schłodzona, czas pieczenia może wydłużyć się o kilka minut.
Jak sprawdzić, czy ziemniaki są już gotowe?
Wbij cienki nóż w ziemniaki znajdujące się w środkowej części zapiekanki. Jeśli ostrze przechodzi przez plasterki bez wyraźnego oporu, danie jest gotowe. Jeśli ziemniaki są jeszcze twarde, przykryj zapiekankę i piecz przez dodatkowe 10 minut.
