Chaczapuri adżarskie to jedno z najbardziej efektownych dań kuchni gruzińskiej. Charakterystyczne drożdżowe łódeczki wypełnia się dużą ilością roztopionego sera, a pod koniec pieczenia na środku umieszcza jajko oraz kawałek masła. Po wyjęciu z piekarnika gorący ser, płynne żółtko i masło miesza się bezpośrednio w środku, tworząc wyjątkowo kremowe, ciągnące nadzienie. Brzegi pozostają złociste, puszyste i lekko chrupiące, dzięki czemu można odrywać kawałki ciasta i zanurzać je w serowym środku. To sycące danie świetnie sprawdzi się na weekendowe śniadanie, brunch, obiad lub kolację.
Informacje praktyczne
- Przygotowanie: około 30 minut
- Pierwsze wyrastanie: około 60–90 minut
- Drugie wyrastanie: około 20 minut
- Pieczenie: około 15–18 minut
- Czas całkowity: około 2 godzin 30 minut
- Ilość: 4 duże chaczapuri
- Porcje: 4
- Trudność: średnia
- Temperatura pieczenia: 230°C, góra-dół
- Najlepiej podawać: natychmiast po wyjęciu z piekarnika
Składniki
Ciasto drożdżowe
- 500 g mąki pszennej
- 7 g drożdży instant lub 25 g świeżych drożdży
- 280 ml letniego mleka
- 1 jajko
- 2 łyżki oleju
- 1 łyżeczka cukru
- 1 łyżeczka soli
Nadzienie serowe
- 300 g mozzarelli
- 250 g sera feta
- 150 g sera typu sulguni, goudy lub łagodnego sera podpuszczkowego
- 100 g ricotty, opcjonalnie dla bardziej kremowego nadzienia
- świeżo mielony czarny pieprz
Do wykończenia
- 4 jajka
- 40–50 g masła
- 1 jajko do posmarowania brzegów, opcjonalnie
Przygotowanie ciasta
- Przygotuj drożdże.
Jeśli używasz świeżych drożdży, wymieszaj je z około 100 ml letniego mleka, cukrem i łyżką mąki. Odstaw na około 10–15 minut, aż na powierzchni pojawi się piana. Drożdże instant możesz dodać bezpośrednio do mąki. - Połącz składniki.
Do dużej miski wsyp mąkę oraz sól. Dodaj drożdże, pozostałe mleko, jajko i olej. - Wyrabiaj ciasto.
Zagniataj ręcznie lub mikserem z hakiem przez około 8–10 minut. Ciasto powinno stać się miękkie, gładkie i elastyczne. - Pierwsze wyrastanie.
Przełóż ciasto do lekko natłuszczonej miski, przykryj i pozostaw w ciepłym miejscu na około 60–90 minut. Powinno mniej więcej podwoić objętość.
Przygotowanie nadzienia
Mozzarellę zetrzyj na tarce lub bardzo drobno porwij.
Fetę dokładnie pokrusz.
Dodaj pozostały ser oraz opcjonalnie ricottę.
Całość wymieszaj.
Nadzienie powinno być wilgotne i kremowe, ale nie płynne. Jeśli mozzarella zawiera dużo wody, warto wcześniej dobrze ją odsączyć.
Z solą należy uważać, ponieważ feta sama w sobie jest dość słona.
Formowanie chaczapuri
- Podziel ciasto.
Wyrośnięte ciasto delikatnie odgazuj i podziel na 4 równe części. - Rozwałkuj.
Każdą porcję rozwałkuj na podłużny owal o długości około 25–28 cm. - Uformuj brzegi.
Dłuższe krawędzie ciasta zawiń do środka, tworząc grubsze wałeczki. - Połącz końcówki.
Końce mocno zaciśnij i lekko skręć. Powinien powstać charakterystyczny kształt łódki. - Dodaj ser.
Środek każdej łódeczki wypełnij dużą porcją przygotowanej mieszanki serowej. - Drugie wyrastanie.
Ułóż chaczapuri na blasze wyłożonej papierem do pieczenia i pozostaw na około 15–20 minut. - Posmaruj brzegi.
Opcjonalnie posmaruj ciasto roztrzepanym jajkiem, aby po pieczeniu miało błyszczącą, złocistą powierzchnię.
Pieczenie
Piekarnik bardzo dobrze nagrzej do 230°C.
Chaczapuri wstaw do gorącego piekarnika i piecz przez około 12–15 minut.
Brzegi powinny mocno się zarumienić, a ser całkowicie roztopić i lekko przypiec.
Następnie wyjmij blachę.
W środku każdego chaczapuri zrób łyżką niewielkie wgłębienie i ostrożnie wbij jedno jajko.
Ponownie włóż do piekarnika na około 2–4 minuty.
Białko powinno się lekko ściąć, natomiast żółtko najlepiej pozostawić miękkie i kremowe. Jeśli wolisz całkowicie ścięte jajko, piecz kilka minut dłużej.
Po wyjęciu połóż obok żółtka po kawałku masła.
Jak prawidłowo jeść chaczapuri adżarskie?
Tradycyjnie przed jedzeniem miesza się gorące nadzienie.
Za pomocą widelca połącz roztopiony ser, żółtko oraz masło.
Powstanie gęsty, kremowy i bardzo ciągnący środek.
Następnie odrywaj kawałki złocistego brzegu i zanurzaj je w nadzieniu.
Na końcu można zjeść miękkie dno łódeczki, które zdąży nasiąknąć serem i masłem.
Jaki ser najlepiej wykorzystać?
W Gruzji chaczapuri często przygotowuje się z serem sulguni.
Jeśli trudno go znaleźć, bardzo dobrze sprawdzi się połączenie kilku łatwiej dostępnych serów.
Mozzarella odpowiada przede wszystkim za ciągliwość.
Feta nadaje słoności i lekko kwaśnego smaku.
Gouda lub inny ser podpuszczkowy wzmacnia smak i sprawia, że nadzienie jest bardziej intensywne.
Ricotta nie jest konieczna, ale dzięki niej wnętrze staje się delikatniejsze i bardziej kremowe.
Jak uzyskać naprawdę ciągnący ser?
Najważniejsza jest mozzarella o odpowiedniej strukturze.
Najlepiej sprawdzi się mozzarella o niższej zawartości wilgoci. Bardzo wodnista mozzarella może sprawić, że nadzienie stanie się zbyt płynne.
Ser należy również piec w wysokiej temperaturze.
Dzięki temu szybko się topi, podczas gdy ciasto nabiera złocistego koloru.
Nie warto używać wyłącznie fety, ponieważ nie tworzy charakterystycznych ciągnących nitek.
Jak zrobić puszyste brzegi?
Ciasto nie może być zbyt twarde.
Podczas wyrabiania powinno pozostać miękkie i lekko sprężyste.
Nie dosypuj dużej ilości mąki tylko dlatego, że początkowo trochę się klei.
Równie ważne jest pierwsze i drugie wyrastanie.
Brzegi podczas formowania nie powinny być bardzo mocno ściskane. Muszą mieć miejsce, aby napuszyć się podczas pieczenia.
Dlaczego potrzebny jest bardzo gorący piekarnik?
Chaczapuri najlepiej piec krótko i intensywnie.
Wysoka temperatura pozwala uzyskać złociste, lekko chrupiące brzegi bez przesuszania środka.
Jeśli piekarnik będzie zbyt chłodny, ciasto będzie potrzebowało znacznie więcej czasu i może stać się suche, zanim ser odpowiednio się roztopi.
Blachę również można wcześniej nagrzać, aby spód szybciej się dopiekł.
Warianty i zamienniki
Z dodatkową fetą
Jeśli lubisz bardziej słony smak, zwiększ ilość fety o około 50 g.
Z mozzarellą i cheddarem
Część sera można zastąpić cheddarem. Nadzienie będzie bardziej intensywne i złociste.
Ze szpinakiem
Do mieszanki serowej dodaj około 100 g podsmażonego i dobrze odciśniętego szpinaku.
Z czosnkiem
Do roztopionego masła dodaj odrobinę przeciśniętego czosnku.
Z ziołami
Świeża natka pietruszki, koperek lub kolendra mogą zostać dodane po upieczeniu.
Mniejsze chaczapuri
Z podanych składników można przygotować 6 mniejszych łódeczek. Czas pieczenia należy wtedy trochę skrócić.
Z czym podawać?
Chaczapuri jest bardzo sycące i właściwie nie wymaga dodatków.
Jeśli chcesz przygotować pełniejszy posiłek, dobrze sprawdzi się prosta sałatka z pomidorów, ogórka i czerwonej cebuli.
Świeże, lekko kwaśne warzywa pomagają zrównoważyć dużą ilość sera i masła.
Można również podać marynowane warzywa albo prostą sałatkę z zieleniny.
Przygotowanie z wyprzedzeniem
Ciasto można przygotować poprzedniego wieczoru.
Po wyrobieniu włóż je do przykrytej miski i pozostaw w lodówce na noc.
Następnego dnia wyjmij je około 30–45 minut przed formowaniem.
Mieszankę serową również można przygotować wcześniej i przechowywać w lodówce.
Jajko oraz masło najlepiej dodawać dopiero bezpośrednio przed podaniem.
Przechowywanie
Chaczapuri zdecydowanie najlepiej smakuje świeżo po upieczeniu.
Pozostałości można jednak przechowywać w lodówce przez około 2 dni.
Najlepiej odgrzewać je w piekarniku w temperaturze około 180°C przez 8–10 minut.
Jeśli chcesz zachować płynne żółtko, lepiej piec chaczapuri bez jajka, przechować, a świeże jajko dodać podczas ponownego podgrzewania.
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego ser wypływa z chaczapuri?
Brzegi mogły zostać zbyt luźno połączone albo użyta mozzarella zawierała bardzo dużo wody.
Dlaczego ciasto wyszło twarde?
Najczęściej dodano zbyt dużo mąki albo chaczapuri było pieczone za długo.
Czy jajko można całkowicie pominąć?
Tak. Można przygotować łódeczki wyłącznie z dużą ilością sera i masła.
Czy można użyć samej mozzarelli?
Można, ale smak będzie dość łagodny. Połączenie mozzarelli z fetą daje znacznie bardziej wyrazisty rezultat.
Czy żółtko powinno być płynne?
Klasycznie pozostawia się je miękkie, aby można było wymieszać je z serem. Jeśli wolisz, możesz jednak piec jajko do pełnego ścięcia.
Czy chaczapuri można zamrozić?
Najlepiej zamrozić je po pierwszym pieczeniu, ale jeszcze bez jajka i masła. Po rozmrożeniu podgrzej w piekarniku, dodaj świeże jajko i dopiecz przez kilka minut.
