Domowa fasolka po bretońsku z kiełbasą i wędzonym boczkiem to klasyczne, sycące danie, które najlepiej smakuje po powolnym gotowaniu. Miękka biała fasola łączy się z podsmażoną kiełbasą, intensywnie wędzonym boczkiem, cebulą, czosnkiem i gęstym sosem pomidorowym doprawionym majerankiem oraz papryką. Całość jest treściwa, aromatyczna i idealna na chłodniejsze dni.
To jedno z tych dań, które następnego dnia często smakuje jeszcze lepiej. Sos staje się bardziej gęsty, fasola przejmuje aromat wędzonki, a przyprawy mają czas dobrze się połączyć. Fasolkę po bretońsku można przygotować od podstaw z suchej fasoli albo wykorzystać ugotowaną fasolę, jeśli zależy nam na szybszej wersji.
Informacje praktyczne
- Przygotowanie: około 25 minut
- Moczenie fasoli: 8–12 godzin
- Gotowanie fasoli: około 60–90 minut
- Gotowanie całego dania: około 35–45 minut
- Porcje: 6
- Trudność: łatwa
- Najlepsze naczynie: duży garnek z grubym dnem
- Najlepiej podawać: gorącą
- Przechowywanie: do 3–4 dni w lodówce
Składniki
Fasola
- 500 g suchej białej fasoli, najlepiej typu Piękny Jaś
- około 1,5 l wody do moczenia i gotowania
- 2 liście laurowe
- 4 ziarna ziela angielskiego
Mięso
- 350 g dobrej kiełbasy
- 200 g wędzonego boczku
Sos
- 1 duża cebula
- 3 ząbki czosnku
- 500 ml passaty pomidorowej
- 2 łyżki koncentratu pomidorowego
- około 250–350 ml wody z gotowania fasoli
- 1 łyżka oleju, jeśli boczek jest bardzo chudy
Przyprawy
- 2 łyżeczki suszonego majeranku
- 1 łyżeczka słodkiej papryki
- 1/2 łyżeczki wędzonej papryki
- 1/2 łyżeczki ostrej papryki, opcjonalnie
- 1/2 łyżeczki mielonego kminku, opcjonalnie
- świeżo mielony czarny pieprz
- sól do smaku
Przygotowanie fasoli
- Namocz fasolę.
Fasolę dokładnie opłucz i przełóż do dużej miski. Zalej dużą ilością zimnej wody i pozostaw na 8–12 godzin. - Odlej wodę.
Następnego dnia wodę z moczenia wylej, a fasolę ponownie przepłucz. - Gotuj fasolę.
Przełóż do garnka, zalej świeżą wodą kilka centymetrów ponad poziom fasoli. - Dodaj przyprawy.
Wrzuć liście laurowe oraz ziele angielskie. - Gotuj do miękkości.
Gotuj na niewielkim ogniu około 60–90 minut, zależnie od rodzaju i wieku fasoli. - Zachowaj płyn.
Fasolę odcedź, ale zachowaj około 350 ml wody z gotowania.
Fasola powinna być miękka, ale nie całkowicie rozpadająca się.
Przygotowanie kiełbasy i boczku
Boczek pokrój w niewielką kostkę.
Kiełbasę pokrój w grubsze plasterki lub półplasterki.
Duży garnek rozgrzej na średnim ogniu.
Dodaj boczek i smaż przez kilka minut, aż zacznie się rumienić i wytopi część tłuszczu.
Dodaj kiełbasę.
Smaż kolejne 5–7 minut.
Najlepiej pozostawić kiełbasę przez chwilę bez mieszania, aby na jej powierzchni pojawiły się złociste, mocniej przypieczone fragmenty.
Przygotowanie sosu
Do podsmażonego mięsa dodaj drobno posiekaną cebulę.
Smaż około 4–5 minut, aż stanie się szklista.
Dodaj przeciśnięty czosnek.
Mieszaj przez około 30 sekund.
Dodaj koncentrat pomidorowy.
Smaż przez około minutę, dzięki czemu jego smak stanie się bardziej intensywny.
Wlej passatę.
Dodaj słodką i wędzoną paprykę, pieprz oraz część majeranku.
Wymieszaj.
Łączenie fasolki po bretońsku
Do pomidorowego sosu przełóż ugotowaną fasolę.
Wlej około 250 ml zachowanej wody z gotowania.
Dokładnie wymieszaj.
Gotuj na niewielkim ogniu bez przykrycia przez około 25–35 minut.
Od czasu do czasu mieszaj, szczególnie przy dnie garnka.
Jeśli sos jest zbyt gęsty, dodaj trochę więcej wody z fasoli.
Jeżeli jest za rzadki, gotuj dłużej bez przykrycia.
Pod koniec rozetrzyj pozostały majeranek pomiędzy dłońmi i dodaj do garnka.
Spróbuj przed soleniem.
Kiełbasa oraz boczek mogą być bardzo słone, dlatego sól najlepiej dodawać dopiero na końcu.
Jak uzyskać naprawdę gęsty sos?
Nie ma potrzeby zagęszczania fasolki mąką.
Najlepiej wyjąć około 3–4 łyżki fasoli, rozgnieść je widelcem na puree i ponownie dodać do garnka.
Skrobia znajdująca się w fasoli naturalnie zagęści sos.
Dodatkowo dłuższe gotowanie bez przykrycia pozwala odparować nadmiar płynu.
Po kilkunastu minutach odpoczynku fasolka również naturalnie zrobi się jeszcze gęstsza.
Jaką fasolę najlepiej wykorzystać?
Klasycznym wyborem jest duża biała fasola typu Piękny Jaś.
Ma kremowe wnętrze i dobrze zachowuje kształt podczas gotowania.
Można wykorzystać również mniejszą fasolę białą.
W szybkiej wersji sprawdzi się także fasola konserwowa.
Należy ją dokładnie opłukać z zalewy przed dodaniem do sosu.
Szybka wersja z fasolą z puszki
Jeśli nie masz czasu na moczenie i długie gotowanie, użyj około 3–4 puszek białej fasoli.
Boczek i kiełbasę podsmaż zgodnie z przepisem.
Przygotuj sos pomidorowy.
Dodaj odsączoną fasolę i około 150 ml wody lub bulionu.
Gotuj razem przez około 20–25 minut.
Smak będzie trochę mniej intensywny niż w przypadku fasoli gotowanej od podstaw, ale danie nadal będzie bardzo dobre.
Jaką kiełbasę wybrać?
Najlepiej sprawdzi się kiełbasa o wyraźnym wędzonym aromacie.
Może to być:
- kiełbasa śląska,
- podwawelska,
- toruńska,
- wiejska,
- dobrej jakości kiełbasa wędzona.
Warto wybierać kiełbasę o wysokiej zawartości mięsa.
Bardzo tłusta lub mocno wodnista kiełbasa może pogorszyć konsystencję sosu.
Dlaczego warto podsmażyć kiełbasę?
Podsmażanie wydobywa zdecydowanie więcej aromatu niż wrzucenie surowej kiełbasy bezpośrednio do sosu.
Zrumieniona powierzchnia nadaje lekko karmelizowanego smaku.
Tłuszcz wytopiony z boczku i kiełbasy staje się również bazą dla cebuli, czosnku i przypraw.
Dzięki temu całe danie ma znacznie głębszy charakter.
Wędzony boczek – dlaczego jest ważny?
Boczek nadaje fasolce charakterystycznego, lekko dymnego aromatu.
Warto wykorzystać prawdziwie wędzony boczek dobrej jakości.
Jeżeli jest bardzo tłusty, nie trzeba dodawać dodatkowego oleju.
Po podsmażeniu można również odlać część nadmiernej ilości tłuszczu, pozostawiając tylko tyle, ile potrzeba do smażenia cebuli.
Majeranek – kluczowa przyprawa
Majeranek jest jedną z najważniejszych przypraw w fasolce po bretońsku.
Najlepiej dodawać go w dwóch etapach.
Pierwszą część do sosu w trakcie gotowania.
Drugą dopiero pod koniec.
Przed dodaniem warto rozetrzeć suszone listki pomiędzy dłońmi.
Uwalniają wtedy znacznie więcej aromatu.
Warianty przepisu
Bardziej wędzona fasolka
Dodaj trochę więcej wędzonej papryki lub kawałek mocno wędzonej kiełbasy.
Pikantna wersja
Dodaj chili, ostrą paprykę albo niewielką ilość pieprzu cayenne.
Z większą ilością pomidorów
Zwiększ ilość passaty do około 700 ml, jeśli lubisz bardziej sosową fasolkę.
Z suszonymi śliwkami
Dodaj kilka bardzo drobno pokrojonych suszonych śliwek. Nadadzą sosowi lekko słodkiego, głębokiego aromatu.
Bez boczku
Można przygotować wersję wyłącznie z kiełbasą.
Bez mięsa
Kiełbasę i boczek zastąp wędzonym tofu, pieczarkami oraz większą ilością wędzonej papryki.
Czy można dodać marchew?
Tak.
Jedną niewielką marchew można zetrzeć lub pokroić w małą kostkę i podsmażyć razem z cebulą.
Nada sosowi naturalnej słodyczy.
Nie jest to jednak konieczny składnik klasycznej wersji.
Jak regulować kwasowość pomidorów?
Niektóre passaty są bardzo kwaśne.
Jeśli po dłuższym gotowaniu sos nadal jest zbyt kwaśny, dodaj około pół łyżeczki cukru.
Nie warto dodawać dużej ilości.
Celem jest tylko zrównoważenie pomidorów, a nie uzyskanie słodkiego sosu.
Można również dodać niewielki kawałek masła, który łagodzi smak.
Z czym podawać fasolkę po bretońsku?
Najlepszym dodatkiem jest świeże pieczywo.
Świetnie sprawdzi się:
- chleb na zakwasie,
- świeża bagietka,
- bułki pszenne,
- chleb żytni.
Pieczywem można nabierać gęsty pomidorowy sos.
Fasolka jest jednak na tyle sycąca, że nie wymaga żadnych dodatkowych składników.
Jak podać fasolkę efektownie?
Gorącą fasolkę przełóż do głębokich misek.
Na każdej porcji ułóż kilka dobrze zrumienionych plasterków kiełbasy.
Posyp świeżą natką pietruszki lub odrobiną majeranku.
Podaj z grubą kromką świeżego chleba.
Na stole można również ustawić dodatkowy świeżo mielony pieprz i ostrą paprykę.
Dlaczego fasolka jest lepsza następnego dnia?
Podczas chłodzenia fasola stopniowo przejmuje smak pomidorów, kiełbasy i wędzonego boczku.
Sos również wyraźnie gęstnieje.
Po ponownym podgrzaniu aromaty stają się jeszcze bardziej intensywne.
Dlatego fasolkę po bretońsku warto przygotować nawet dzień wcześniej.
To również bardzo dobre danie do gotowania większych porcji.
Przygotowanie dzień wcześniej
Ugotuj fasolkę zgodnie z przepisem.
Pozostaw do wystudzenia.
Przełóż do szczelnego pojemnika i włóż do lodówki.
Następnego dnia przełóż do garnka.
Dodaj kilka łyżek wody lub passaty, ponieważ sos po schłodzeniu będzie znacznie gęstszy.
Podgrzewaj na małym ogniu, regularnie mieszając.
Przechowywanie
Po całkowitym wystudzeniu fasolkę przechowuj w szczelnym pojemniku w lodówce.
Najlepiej wykorzystać ją w ciągu 3–4 dni.
Podczas odgrzewania danie powinno być dokładnie gorące.
Najlepiej podgrzewać tylko porcję, którą zamierzasz zjeść.
Czy fasolkę po bretońsku można zamrozić?
Tak.
To danie bardzo dobrze nadaje się do mrożenia.
Całkowicie wystudzoną fasolkę podziel na porcje i przełóż do szczelnych pojemników.
Można przechowywać ją w zamrażarce przez około 2–3 miesiące.
Najlepiej rozmrażać przez noc w lodówce.
Następnie podgrzej w garnku, dodając niewielką ilość wody, jeśli sos jest zbyt gęsty.
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego fasola po ugotowaniu nadal jest twarda?
Mogła być zbyt krótko moczona lub gotowana. Starsza, długo przechowywana fasola również potrzebuje znacznie więcej czasu.
Czy fasolę trzeba moczyć całą noc?
Najwygodniej pozostawić ją na około 8–12 godzin. Skraca to późniejsze gotowanie i pomaga uzyskać równomiernie miękkie ziarna.
Dlaczego sos jest za rzadki?
Gotuj fasolkę dłużej bez pokrywki lub rozgnieć kilka łyżek fasoli i wmieszaj z powrotem do sosu.
Czy można użyć fasoli z puszki?
Tak. Pozwala skrócić cały przepis do około 40 minut.
Czy trzeba wcześniej smażyć kiełbasę?
Nie jest to bezwzględnie konieczne, ale zdecydowanie warto. Zrumienienie mocno poprawia smak całego dania.
Kiedy najlepiej solić fasolkę?
Najbezpieczniej doprawić ją solą pod koniec gotowania. Kiełbasa i boczek mogą być już bardzo słone, dlatego łatwo przesadzić z ilością soli.
