Kalafior zapiekany z gorgonzolą i pistacjami to proste, a jednocześnie bardzo wyraziste danie, w którym łagodny smak warzywa spotyka się z charakterystyczną słonością sera pleśniowego. Podczas pieczenia gorgonzola rozpuszcza się w śmietankowym sosie, otulając różyczki kalafiora kremową warstwą, a ich wierzch delikatnie się rumieni. Posiekane pistacje dodają chrupkości i lekko orzechowego aromatu, który wyjątkowo dobrze pasuje do sera. Danie można podać jako samodzielną kolację z pieczywem albo jako dodatek do pieczonego mięsa czy ryby. Przygotowanie jest nieskomplikowane, a większość pracy wykonuje piekarnik.
Informacje praktyczne
- Przygotowanie: 20 minut
- Odpoczynek: 5 minut
- Gotowanie wstępne: 5 minut
- Pieczenie: 25–30 minut
- Czas całkowity: około 55 minut
- Porcje: 4 jako danie główne lub 6 jako dodatek
- Trudność: łatwa
- Wielkość naczynia: około 24 × 30 cm
- Temperatura pieczenia: 200°C, góra-dół
Składniki
- 1 duży kalafior, około 1 kg po oczyszczeniu
- 5 g soli do gotowania kalafiora
- 200 g sera gorgonzola
- 200 ml śmietanki 30%
- 80 ml mleka
- 1 mały ząbek czosnku
- 1 łyżeczka świeżych listków tymianku
- 1/4 łyżeczki świeżo mielonego czarnego pieprzu
- 1 szczypta gałki muszkatołowej
- 40 g drobno startego parmezanu
- 60 g niesolonych pistacji
- 10 ml oliwy z oliwek
- 5 g świeżego tymianku lub natki pietruszki do podania
Przygotowanie
- Przygotuj kalafior.
Kalafior oczyść z liści i twardej części głąba, następnie podziel na średniej wielkości różyczki. W dużym garnku zagotuj około 2 litrów wody z 5 g soli. Wrzuć kalafior i gotuj przez 4–5 minut od ponownego zagotowania wody. Różyczki powinny lekko zmięknąć na zewnątrz, ale pozostać wyraźnie jędrne. - Dokładnie odcedź.
Przełóż kalafior na duże sito i pozostaw na około 5 minut. Nadmiar wody jest niewskazany, ponieważ rozcieńczyłby sos podczas pieczenia. W tym czasie nagrzej piekarnik do 200°C w trybie góra-dół i posmaruj naczynie żaroodporne 10 ml oliwy. - Przygotuj sos z gorgonzoli.
Do niewielkiego rondelka wlej śmietankę i mleko. Dodaj drobno posiekany lub przeciśnięty czosnek, czarny pieprz, gałkę muszkatołową oraz listki tymianku. Podgrzewaj na małym ogniu przez około 2 minuty. Dodaj 150 g pokruszonej gorgonzoli i mieszaj, aż większość sera się rozpuści. Sos nie musi być idealnie gładki. Nie doprowadzaj go do intensywnego wrzenia. - Ułóż kalafior w naczyniu.
Odcedzone różyczki rozłóż w przygotowanym naczyniu w możliwie jednej warstwie. Wlej równomiernie ciepły sos, pozwalając mu spłynąć także pomiędzy kawałki kalafiora. Pozostałe 50 g gorgonzoli pokrusz i rozłóż na wierzchu. - Dodaj pistacje i parmezan.
Pistacje grubo posiekaj. Około 40 g rozsyp na kalafiorze, a pozostałe 20 g zachowaj do podania. Całość posyp równomiernie startym parmezanem. Nie dociskaj składników — luźno ułożony wierzch łatwiej się zrumieni. - Zapiekaj.
Wstaw naczynie na środkową półkę piekarnika nagrzanego do 200°C. Piecz przez 25–30 minut. Gotowy kalafior powinien być miękki po nakłuciu widelcem, ale nie rozpadać się. Sos powinien wyraźnie bulgotać przy brzegach, a powierzchnia miejscami nabrać złocistego koloru. Jeśli chcesz mocniej przyrumieniony wierzch, na ostatnie 2–3 minuty można włączyć funkcję grilla, obserwując danie. - Odpoczynek i podanie.
Wyjmij zapiekankę z piekarnika i pozostaw na około 5 minut. Sos w tym czasie lekko zgęstnieje. Przed podaniem posyp pozostałymi pistacjami oraz świeżym tymiankiem lub posiekaną natką pietruszki. Podawaj na gorąco, nakładając na każdą porcję również trochę kremowego sosu z dna naczynia.
Porady, dzięki którym danie się uda
- Nie gotuj kalafiora do pełnej miękkości przed pieczeniem. Po 4–5 minutach powinien nadal być jędrny, ponieważ zmięknie jeszcze w piekarniku.
- Bardzo dokładnie odcedź różyczki. Woda pozostająca w kalafiorze może sprawić, że sos stanie się zbyt rzadki.
- Gorgonzola jest dość słona, dlatego sosu nie trzeba dodatkowo solić przed spróbowaniem.
- Pistacje siekaj dość grubo. Drobno zmielone szybko tracą chrupkość w wilgotnym sosie.
- Jeśli wierzch rumieni się zbyt szybko, przykryj naczynie luźno papierem do pieczenia i zdejmij go na ostatnie 5 minut.
- Po wyjęciu z piekarnika daj zapiekance kilka minut odpoczynku. Od razu po pieczeniu sos będzie bardziej płynny.
Warianty i zamienniki
Brokuł zamiast części kalafiora
Można zastąpić około 400 g kalafiora taką samą ilością brokułu. Brokuł wystarczy obgotować przez 2–3 minuty, ponieważ mięknie szybciej.
Łagodniejszy ser pleśniowy
Jeśli gorgonzola jest zbyt intensywna, można użyć 100 g gorgonzoli i 100 g łagodnego sera kremowego. Sos będzie delikatniejszy i bardziej jednolity.
Orzechy włoskie zamiast pistacji
Użyj około 50 g grubo posiekanych orzechów włoskich. Nadadzą zapiekance bardziej ziemisty, lekko gorzkawy smak.
Lżejszy sos
Śmietankę 30% można zastąpić 200 ml śmietanki 18%. Sos będzie nieco rzadszy i mniej aksamitny, ale nadal dobrze połączy się z serem.
Bez parmezanu
Parmezan można pominąć i zwiększyć ilość gorgonzoli o około 30 g. Wierzch będzie mniej chrupiący, ale bardziej intensywnie serowy.
Przechowywanie
Po całkowitym ostudzeniu zapiekankę należy przełożyć do szczelnego pojemnika lub przykryć naczynie i przechowywać w lodówce maksymalnie przez 2 dni. Podczas odgrzewania najlepiej umieścić porcję w piekarniku nagrzanym do 170°C na około 10–15 minut, aż będzie gorąca również w środku. Można również użyć mikrofalówki, choć pistacje stracą wtedy część chrupkości. Gotowej zapiekanki nie warto zamrażać, ponieważ po rozmrożeniu sos śmietanowo-serowy może się rozwarstwić, a kalafior stanie się wodnisty.
Najczęściej zadawane pytania
Czy kalafior trzeba wcześniej gotować?
Tak, ale tylko krótko. Cztery do pięciu minut wystarczy, aby rozpocząć proces mięknięcia. Surowy kalafior wymagałby dłuższego pieczenia i mógłby sprawić, że sos nadmiernie się zredukuje.
Co zrobić, jeśli sos po pieczeniu jest zbyt rzadki?
Pozostaw zapiekankę na 5–10 minut przed podaniem. Sos zgęstnieje podczas stygnięcia. Przy kolejnej próbie warto również dokładniej odcedzić kalafior.
Czy można przygotować zapiekankę wcześniej?
Tak. Kalafior można obgotować i ułożyć z sosem w naczyniu kilka godzin wcześniej. Przechowuj całość w lodówce, a pistacje i parmezan dodaj dopiero bezpośrednio przed pieczeniem.
Z czym najlepiej podawać kalafior z gorgonzolą?
Jako samodzielne danie dobrze smakuje z chrupiącym pieczywem i prostą zieloną sałatą. Jako dodatek pasuje do pieczonego kurczaka, wołowiny albo delikatnej białej ryby.
