Miękkie ciasto z jabłkami i budyniem waniliowym to świetna propozycja na jesienne popołudnie, kiedy mamy ochotę na coś prostszego niż klasyczna szarlotka. Puszyste, maślane ciasto łączy się tutaj z lekko kwaskowymi jabłkami i kremową warstwą domowego budyniu. Podczas pieczenia owoce miękną, a ich sok delikatnie przenika do ciasta, dzięki czemu pozostaje ono wilgotne również następnego dnia. Wanilia łagodzi kwaskowatość jabłek, a płatki migdałów na wierzchu przyjemnie się rumienią. Ciasto nie wymaga zagniatania ani chłodzenia i dobrze sprawdzi się nawet u początkujących.
Informacje praktyczne
Przygotowanie: 35 minut
Odpoczynek / wyrastanie: Nie wymaga
Pieczenie / Gotowanie: 45–50 minut
Łączny czas: około 1 godziny 25 minut
Liczba porcji: 12
Poziom trudności: łatwy
Wielkość formy lub naczynia: prostokątna forma około 24 × 30 cm
Składniki
Ciasto
- 250 g mąki pszennej tortowej typ 450
- 150 g miękkiego masła
- 130 g drobnego cukru
- 4 jajka w temperaturze pokojowej
- 100 ml mleka
- 10 g proszku do pieczenia
- szczypta soli
Budyń waniliowy
- 500 ml mleka
- 2 żółtka
- 50 g cukru
- 40 g skrobi ziemniaczanej
- 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego
Dodatkowo
- 700 g jabłek, najlepiej lekko kwaśnych
- 1 łyżka soku z cytryny
- 30 g płatków migdałów
- 10 g masła do wysmarowania formy
Sposób przygotowania
- Ugotuj budyń waniliowy. Odlej 100 ml mleka do miseczki. Dodaj żółtka, 50 g cukru i skrobię ziemniaczaną, a następnie dokładnie wymieszaj trzepaczką, aby nie pozostały grudki. Pozostałe 400 ml mleka wlej do rondelka, dodaj ekstrakt waniliowy i doprowadź prawie do wrzenia. Wlej przygotowaną mieszankę, cały czas energicznie mieszając. Gotuj na małym ogniu przez około 1–2 minuty, aż powstanie gęsty, gładki budyń. Zdejmij z ognia i pozostaw do lekkiego przestudzenia.
- Przygotuj jabłka. Jabłka umyj, obierz i usuń gniazda nasienne. Pokrój owoce w ćwiartki, a następnie w plasterki o grubości około 5 mm. Skrop je sokiem z cytryny i delikatnie wymieszaj. Dzięki temu nie ściemnieją podczas przygotowywania ciasta. Nie krój jabłek zbyt cienko – powinny zachować wyczuwalną strukturę po upieczeniu.
- Przygotuj masę na ciasto. Piekarnik rozgrzej do 175°C, grzanie góra-dół. Miękkie masło przełóż do dużej miski, wsyp 130 g cukru i ucieraj mikserem przez około 3–4 minuty, aż masa stanie się wyraźnie jaśniejsza i puszysta. Dodawaj jajka pojedynczo, za każdym razem miksując tylko do połączenia. Jajka powinny mieć temperaturę pokojową, aby masa się nie zwarzyła.
- Dodaj suche składniki. Mąkę wymieszaj z proszkiem do pieczenia i solą. Dodawaj ją do masy maślanej w 2–3 porcjach, na przemian ze 100 ml mleka. Mieszaj krótko, na niskich obrotach miksera lub szpatułką. Przestań mieszać, gdy tylko znikną ślady suchej mąki. Gotowe ciasto powinno być gęste, ale łatwe do rozprowadzenia łyżką.
- Ułóż warstwy. Formę o wymiarach około 24 × 30 cm wysmaruj 10 g masła. Rozprowadź na dnie mniej więcej połowę ciasta. Na cieście rozłóż połowę plasterków jabłek. Następnie łyżką nakładaj lekko przestudzony budyń, rozprowadzając go równomiernie i pozostawiając około 1 cm wolnego miejsca przy brzegach formy. Przykryj pozostałym ciastem. Na wierzchu ułóż resztę jabłek, lekko wciskając je w masę. Posyp płatkami migdałów.
- Upiecz ciasto. Wstaw formę na środkowy poziom piekarnika i piecz przez 45–50 minut w 175°C, grzanie góra-dół. Wierzch powinien być złocisty, jabłka miękkie, a płatki migdałów lekko przyrumienione. Patyczkiem sprawdzaj fragment ciasta z dala od warstwy budyniowej – wbity w sam budyń zawsze będzie wilgotny.
- Wystudź przed krojeniem. Po upieczeniu wyjmij formę z piekarnika i pozostaw ciasto na około 30 minut. Ciepły budyń jest miękki i może wypływać podczas krojenia. Po przestudzeniu wyraźnie zgęstnieje, a poszczególne warstwy będą lepiej widoczne. Ciasto można podawać jeszcze lekko ciepłe lub całkowicie wystudzone.
Wskazówki, dzięki którym przepis się uda
- Wybieraj kwaśniejsze jabłka. Szara reneta, antonówka lub ligol dobrze równoważą słodycz budyniu i ciasta.
- Nie nakładaj bardzo gorącego budyniu. Powinien być ciepły, ale nie parzący, aby nie zaczął rozpuszczać surowego ciasta.
- Nie miksuj długo po dodaniu mąki. Zbyt intensywne mieszanie może sprawić, że wypiek będzie bardziej zbity.
- Masło i jajka powinny mieć podobną temperaturę. Zmniejsza to ryzyko zwarzenia masy podczas ucierania.
- Nie kroj ciasta bezpośrednio po pieczeniu. Budyń potrzebuje czasu, aby zgęstnieć i ustabilizować warstwy.
- Kontroluj wierzch pod koniec pieczenia. Jeśli migdały rumienią się zbyt szybko, luźno przykryj formę folią aluminiową.
Warianty i zamienniki
Z gruszkami: część jabłek, maksymalnie około połowę, można zastąpić twardszymi gruszkami. Wybierz owoce dojrzałe, ale nie bardzo miękkie, ponieważ podczas pieczenia puszczają więcej soku.
Bez migdałów: płatki migdałów można po prostu pominąć. Nie wpływa to na strukturę ciasta ani czas pieczenia.
Z cynamonem: jabłka można przed ułożeniem wymieszać z 1 płaską łyżeczką mielonego cynamonu. Ciasto będzie bardziej korzenne i jeszcze mocniej kojarzące się z jesiennymi wypiekami.
Z budyniem śmietankowym: ekstrakt waniliowy można pominąć i przygotować łagodniejszy budyń o neutralnym, mlecznym smaku. Pozostałe proporcje pozostają bez zmian.
Z innymi jabłkami: jeśli używasz bardzo słodkiej odmiany, warto zwiększyć ilość soku z cytryny do 2 łyżek. Nie należy natomiast zwiększać ilości owoców, ponieważ nadmiar soku może utrudnić prawidłowe dopieczenie środka.
Przechowywanie
Ze względu na warstwę budyniową przygotowaną z mleka i żółtek wystudzone ciasto najlepiej przechowywać w lodówce. Umieść je w szczelnym pojemniku lub dokładnie przykryj formę. Zachowa dobrą jakość przez około 3 dni. Przed podaniem można wyjąć porcję z lodówki na 20–30 minut albo krótko podgrzać ją w temperaturze 150°C. Ciasto można również zamrozić na około 1 miesiąc, najlepiej w pojedynczych porcjach. Rozmrażaj je powoli w lodówce. Po zamrożeniu warstwa budyniowa może być nieco mniej kremowa, dlatego najlepszą konsystencję ciasto ma świeże.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę użyć gotowego budyniu waniliowego w proszku?
Tak. Możesz wykorzystać jedno opakowanie budyniu waniliowego bez cukru przeznaczone na 500 ml mleka i przygotować go zgodnie z instrukcją, używając 500 ml mleka oraz około 50 g cukru. Przed nałożeniem na ciasto pozostaw go do lekkiego przestudzenia.
Dlaczego wokół budyniu ciasto wydaje się wilgotne?
Niewielka wilgotność jest prawidłowa – budyń i jabłka sprawiają, że środek pozostaje miękki. Jeśli jednak pojawia się surowe, lepkie ciasto, wypiek prawdopodobnie potrzebował kilku dodatkowych minut w piekarniku albo jabłka puściły wyjątkowo dużo soku.
Czy jabłka trzeba wcześniej podsmażać?
Nie. Plasterki o grubości około 5 mm zdążą zmięknąć podczas 45–50 minut pieczenia. Wcześniejsze smażenie nie jest potrzebne i mogłoby sprawić, że owoce stracą swoją strukturę.
Czy ciasto można upiec dzień wcześniej?
Tak. To dobry wypiek do przygotowania z wyprzedzeniem. Po całkowitym wystudzeniu przykryj go i włóż do lodówki. Następnego dnia budyń będzie dobrze ustabilizowany, dzięki czemu ciasto łatwo pokroi się na równe kawałki.
