Fasolka po bretońsku to jedno z tych domowych dań, które kojarzą się z sycącym obiadem i aromatem wędzonej kiełbasy. Tym razem warto przygotować ją nieco inaczej – zamiast podawać prosto z garnka, zapiec w piekarniku pod warstwą rumianego sera. Miękka biała fasola, kawałki podsmażonej kiełbasy, soczyste pomidory i gęsty, aromatyczny sos tworzą wyjątkowo smaczne połączenie. Podczas pieczenia smaki jeszcze lepiej się łączą, a ser zamienia się w apetyczną, lekko chrupiącą skórkę. To prosty sposób na urozmaicenie dobrze znanego przepisu, idealny na rodzinny obiad lub ciepłą kolację.
Informacje praktyczne
Przygotowanie: 20 minut
Odpoczynek / wyrastanie: Nie wymaga
Pieczenie / Gotowanie: 15 minut przygotowania sosu i 25 minut zapiekania
Łączny czas: około 1 godziny
Liczba porcji: 6
Poziom trudności: Łatwy
Wielkość formy lub naczynia: Naczynie żaroodporne o wymiarach około 25 × 30 cm i pojemności minimum 2,5 litra
Temperatura pieczenia: 190°C, grzanie góra-dół
Składniki
- 800 g ugotowanej białej fasoli, odsączonej (około 3 puszki po 400 g przed odsączeniem)
- 350 g dobrej jakości kiełbasy wędzonej
- 400 g pomidorów krojonych z puszki
- 250 g świeżych pomidorów
- 1 duża cebula (około 150 g)
- 2 ząbki czosnku
- 30 g koncentratu pomidorowego
- 150 g sera żółtego, najlepiej goudy lub edamskiego
- 2 łyżki oleju rzepakowego (20 ml)
- 100 ml wody
- 1 łyżeczka majeranku
- 1 łyżeczka słodkiej papryki mielonej
- 1/2 łyżeczki papryki wędzonej
- 1/3 łyżeczki pieprzu czarnego
- 1/2 łyżeczki soli, do smaku
- 1 łyżka posiekanej natki pietruszki
Do tego przepisu najlepiej nadaje się duża biała fasola, na przykład odmiana Piękny Jaś. Można wykorzystać również zwykłą fasolę konserwową, co znacznie skraca przygotowanie obiadu.
Sposób przygotowania
1. Przygotuj fasolę i pozostałe składniki
Jeżeli używasz fasoli z puszki, przełóż ją na sitko, dokładnie odsącz i delikatnie przepłucz zimną wodą.
Pozostaw na kilka minut, aby pozbyć się nadmiaru płynu. Dzięki temu sos podczas zapiekania nie będzie zbyt wodnisty.
Kiełbasę pokrój w plasterki o grubości około 5–7 mm. Większe kawałki możesz dodatkowo przekroić na pół.
Cebulę obierz i pokrój w drobną kostkę, a czosnek posiekaj.
Świeże pomidory pokrój w niewielkie kawałki, usuwając twarde części przy szypułkach.
Ser żółty zetrzyj na tarce o dużych oczkach i odstaw na później.
2. Podsmaż kiełbasę
Na dużej patelni rozgrzej jedną łyżkę oleju rzepakowego.
Dodaj pokrojoną kiełbasę i smaż na średnim ogniu przez około 5–6 minut, od czasu do czasu mieszając.
Plasterki powinny lekko się zarumienić i uwolnić charakterystyczny aromat wędzenia.
Nie smaż ich zbyt długo, ponieważ podczas zapiekania dodatkowo się podgrzeją.
Podsmażoną kiełbasę przełóż na talerz, pozostawiając na patelni wytopiony tłuszcz.
Ten prosty etap sprawia, że całe danie ma głębszy smak niż wtedy, gdy wszystkie składniki trafiają bezpośrednio do naczynia żaroodpornego.
3. Przygotuj aromatyczną bazę pomidorową
Na tę samą patelnię dodaj pozostałą łyżkę oleju.
Wrzuć cebulę i smaż przez około 4–5 minut, aż stanie się miękka i lekko szklista.
Dodaj posiekany czosnek i mieszaj przez kolejne 30 sekund.
Następnie wsyp słodką paprykę, paprykę wędzoną oraz majeranek.
Wymieszaj i od razu dodaj koncentrat pomidorowy, aby przyprawy nie przypaliły się na gorącej patelni.
Podsmaż całość przez około minutę.
Dzięki temu koncentrat straci część surowego, kwaśnego posmaku, a przyprawy lepiej uwolnią swój aromat.
4. Dodaj pomidory i przygotuj gęsty sos
Do cebuli i przypraw dodaj pomidory z puszki oraz pokrojone świeże pomidory.
Wlej 100 ml wody i dokładnie wymieszaj.
Dopraw pieprzem oraz częścią przygotowanej soli.
Gotuj na średnim ogniu przez około 7–8 minut, aż pomidory zmiękną, a sos lekko zgęstnieje.
Powinien mieć wyrazisty smak i konsystencję gęstego sosu pomidorowego.
Jeżeli świeże pomidory są wyjątkowo soczyste, gotuj całość przez dodatkowe 2–3 minuty bez przykrycia.
Nie dodawaj zbyt dużo wody. Fasolka zapiekana powinna być soczysta, ale nie przypominać zupy.
5. Połącz fasolę z kiełbasą i sosem
Do przygotowanego sosu dodaj odsączoną fasolę oraz wcześniej podsmażoną kiełbasę.
Delikatnie wymieszaj wszystkie składniki dużą łyżką, starając się nie rozgniatać ziaren fasoli.
Podgrzewaj przez około 2 minuty, aby całość równomiernie się ogrzała.
Spróbuj i w razie potrzeby dodaj pozostałą sól.
Pamiętaj, że kiełbasa i ser mogą być już dość słone, dlatego najlepiej doprawiać danie stopniowo.
Gotowa mieszanka powinna być gęsta, aromatyczna i dobrze pokryta pomidorowym sosem.
6. Przełóż wszystko do naczynia żaroodpornego
Rozgrzej piekarnik do 190°C, ustawiając grzanie góra-dół.
Przygotowaną fasolkę z kiełbasą przełóż do naczynia żaroodpornego o wymiarach około 25 × 30 cm.
Rozprowadź składniki równomiernie, tak aby kawałki kiełbasy i fasola znalazły się w całym naczyniu.
Wyrównaj powierzchnię łyżką.
Na wierzchu rozłóż starty ser żółty.
Staraj się pokryć nim całą zapiekankę, również przy brzegach. Podczas pieczenia ser stopi się i utworzy apetyczną warstwę.
7. Zapiekaj do uzyskania złocistej skórki
Wstaw naczynie na środkowy poziom nagrzanego piekarnika.
Piecz przez około 20–25 minut w temperaturze 190°C.
Po tym czasie sos powinien delikatnie bulgotać przy brzegach, a ser całkowicie się roztopić i miejscami zarumienić.
Jeżeli chcesz uzyskać bardziej chrupiącą powierzchnię, możesz na ostatnie 2–3 minuty włączyć funkcję grilla.
Obserwuj jednak zapiekankę, ponieważ ser bardzo szybko zmienia kolor i może się przypalić.
Nie przykrywaj naczynia podczas pieczenia. Odkryta powierzchnia pozwala uzyskać charakterystyczną, rumianą skórkę.
8. Odstaw na chwilę i podawaj
Po wyjęciu z piekarnika pozostaw zapiekankę na około 5 minut.
W tym czasie sos nieco zgęstnieje, a roztopiony ser lekko się ustabilizuje.
Posyp całość świeżo posiekaną natką pietruszki.
Nakładaj duże porcje szeroką łyżką, starając się nabierać jednocześnie fasolę, kiełbasę, sos i zapieczony ser.
Danie najlepiej smakuje gorące, podane ze świeżym pieczywem lub samodzielnie jako sycący obiad.
Wskazówki, dzięki którym przepis się uda
- Dokładnie odsącz fasolę. Nadmiar zalewy może rozrzedzić sos i sprawić, że zapiekanka będzie wodnista.
- Wybierz aromatyczną kiełbasę. Dobra kiełbasa wędzona nadaje daniu charakterystyczny smak i zapach.
- Nie pomijaj podsmażania. Zarumieniona kiełbasa i zeszklona cebula znacznie poprawiają smak gotowej zapiekanki.
- Zadbaj o odpowiednią gęstość sosu. Przed przełożeniem do formy powinien być gęsty, ale nadal soczysty.
- Używaj sera, który dobrze się topi. Gouda lub edamski tworzą równomierną, apetyczną warstwę.
- Nie zapiekaj zbyt długo. Wszystkie składniki są wcześniej ugotowane lub podsmażone, dlatego piekarnik ma przede wszystkim połączyć smaki i zarumienić ser.
Warianty i zamienniki
Z boczkiem wędzonym: Zamiast 350 g kiełbasy wykorzystaj 200 g boczku i 150 g kiełbasy. Boczek podsmaż jako pierwszy, a następnie dodaj kiełbasę. Danie będzie miało intensywniejszy, bardziej wędzony smak.
Wersja pikantna: Do sosu dodaj pół łyżeczki ostrej papryki lub niewielką szczyptę chili. Ilość przypraw dostosuj do własnych upodobań.
Z czerwoną fasolą: Białą fasolę można zastąpić taką samą ilością czerwonej fasoli konserwowej. Zapiekanka będzie miała nieco inną strukturę i bardziej wyrazisty smak.
Z mozzarellą: Zamiast goudy użyj 150 g tartej mozzarelli o niskiej zawartości wilgoci. Ser będzie bardziej ciągnący, ale jego powierzchnia może być mniej chrupiąca.
Z dodatkiem pieczarek: Do podsmażanej cebuli dodaj 200 g pokrojonych pieczarek. Smaż je do odparowania większości wody, a następnie kontynuuj przygotowanie sosu.
Przechowywanie
Gotową zapiekankę można przechowywać w lodówce przez 3–4 dni, w szczelnie zamkniętym pojemniku, w temperaturze nie wyższej niż 4°C.
Po przygotowaniu pozostaw ją do krótkiego przestudzenia i włóż do lodówki najpóźniej w ciągu 2 godzin.
Danie można również zamrozić na około 2 miesiące. Najlepiej podzielić je wcześniej na pojedyncze porcje.
Rozmrażaj w lodówce, a następnie podgrzewaj w piekarniku nagrzanym do 170°C, aż cała porcja będzie dokładnie gorąca, również w środku. W razie potrzeby przykryj ją na początku podgrzewania, aby ser nadmiernie się nie przypiekł.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę przygotować zapiekankę dzień wcześniej?
Tak. Możesz przygotować fasolę z kiełbasą i sosem, przełożyć do naczynia, ostudzić i przechować w lodówce. Następnego dnia posyp całość serem i zapiekaj. Ponieważ składniki będą zimne, czas pieczenia może wydłużyć się o około 5–10 minut.
Czy mogę użyć suchej fasoli zamiast konserwowej?
Oczywiście. Suchą fasolę należy wcześniej namoczyć, najlepiej przez 8–12 godzin, a następnie ugotować w świeżej wodzie do miękkości. Do zapiekanki wykorzystaj około 800 g ugotowanej i odsączonej fasoli.
Dlaczego zapiekanka wyszła zbyt wodnista?
Najczęściej przyczyną jest niedokładnie odsączona fasola, bardzo soczyste pomidory lub zbyt krótko gotowany sos. Przed zapiekaniem sos powinien być wyraźnie gęsty. Warto również pamiętać, że świeże pomidory podczas pieczenia uwalniają dodatkową wilgoć.
Jak uzyskać chrupiącą warstwę sera bez przypalania?
Najlepiej użyć sera żółtego o dobrej topliwości i piec zapiekankę bez przykrycia. Jeśli pod koniec pieczenia ser jest już roztopiony, ale nadal blady, można na krótko włączyć funkcję grilla. Wystarczą zwykle 2–3 minuty, jednak trzeba stale obserwować powierzchnię, aby nie dopuścić do przypalenia.
