Pleśniak z domowymi powidłami i lekką bezową pianką to klasyczne domowe ciasto, w którym kruchy spód łączy się z intensywną warstwą śliwkowych powideł, delikatną bezą oraz złocistą kruszonką. Kwaśno-słodkie powidła świetnie równoważą słodycz pianki, a kruche ciasto nadaje całości przyjemną strukturę. Po upieczeniu warstwy są wyraźnie widoczne, dzięki czemu każdy kawałek prezentuje się bardzo apetycznie. Pleśniak najlepiej smakuje po całkowitym wystudzeniu, kiedy beza lekko się stabilizuje, a nadzienie owocowe nie wypływa podczas krojenia.
Informacje praktyczne
- Przygotowanie: około 35 minut
- Chłodzenie ciasta: 30 minut
- Pieczenie: 45–50 minut
- Studzenie: około 1 godziny
- Czas całkowity: około 2 godzin 45 minut
- Porcje: 12–16 kawałków
- Trudność: średnia
- Forma: około 24 × 32 cm
- Temperatura pieczenia: 175°C, góra-dół
Składniki
Kruche ciasto
- 450 g mąki pszennej
- 250 g zimnego masła
- 100 g cukru pudru
- 5 żółtek
- 10 g proszku do pieczenia
- 10 g cukru waniliowego
- 2 g soli
Warstwa owocowa
- 450 g gęstych powideł śliwkowych
- 10 ml soku z cytryny
- 2 g cynamonu
Bezowa pianka
- 5 białek
- 180 g drobnego cukru
- 20 g skrobi ziemniaczanej
- 5 ml soku z cytryny
- szczypta soli
Opcjonalnie do podania
- cukier puder
- dodatkowe powidła śliwkowe
Przygotowanie kruchego ciasta
- Połącz suche składniki.
Do dużej miski wsyp mąkę, cukier puder, proszek do pieczenia, cukier waniliowy oraz sól. - Dodaj masło.
Zimne masło pokrój w kostkę i dodaj do mąki. Rozcieraj palcami lub siekaj nożem, aż powstaną drobne okruszki. - Dodaj żółtka.
Wlej żółtka i szybko zagnieć jednolite ciasto. Nie wyrabiaj go zbyt długo, aby po upieczeniu pozostało kruche. - Podziel masę.
Ciasto podziel na dwie części – około dwie trzecie przeznacz na spód, a jedną trzecią na górną kruszonkę. - Schłodź.
Mniejszą część włóż do zamrażarki, a większą do lodówki na około 30 minut.
Przygotowanie spodu
Piekarnik nagrzej do 175°C.
Formę wyłóż papierem do pieczenia.
Większą porcją schłodzonego ciasta wylep dokładnie całe dno formy. Możesz rozwałkować je pomiędzy dwoma arkuszami papieru lub po prostu równomiernie rozprowadzić dłońmi.
Spód nakłuj widelcem w kilku miejscach.
Podpiecz przez około 12–15 minut, aż zacznie lekko nabierać złotego koloru.
Wyjmij formę, ale nie wyłączaj piekarnika.
Warstwa z powideł
Powidła przełóż do miski.
Dodaj sok z cytryny oraz cynamon i dokładnie wymieszaj.
Jeśli powidła są bardzo rzadkie, warto podgrzewać je przez kilka minut w rondelku, aby odparować część płynu.
Gęste powidła równomiernie rozprowadź na podpieczonym spodzie.
Pozostaw około 1 cm wolnego miejsca przy krawędziach.
Przygotowanie bezowej pianki
- Ubij białka.
Białka przełóż do bardzo czystej i suchej miski. Dodaj szczyptę soli i zacznij ubijać na średnich obrotach. - Dodawaj cukier stopniowo.
Kiedy pojawi się miękka piana, zacznij dodawać cukier po jednej łyżce. - Ubij na sztywno.
Miksuj do momentu, aż masa stanie się bardzo gęsta, błyszcząca i utworzy stabilne szczyty. - Dodaj skrobię.
Wsyp skrobię ziemniaczaną i dodaj sok z cytryny. - Krótko wymieszaj.
Miksuj jeszcze tylko kilkanaście sekund. - Rozprowadź na powidłach.
Pianę przełóż na owocową warstwę i delikatnie wyrównaj szpatułką.
Kruszonka i pieczenie
Mniejszą, mocno schłodzoną część ciasta wyjmij z zamrażarki.
Zetrzyj ją na tarce o dużych oczkach bezpośrednio nad bezową pianką.
Rozprowadź okruszki możliwie równomiernie.
Wstaw ciasto ponownie do piekarnika.
Piecz przez około 30–35 minut w 175°C.
Wierzchnia warstwa powinna być mocno złocista, a beza dobrze ścięta.
Jeśli kruszonka zacznie rumienić się zbyt szybko, pod koniec można luźno przykryć formę folią aluminiową.
Studzenie
Po upieczeniu wyłącz piekarnik i pozostaw ciasto w środku przy lekko uchylonych drzwiczkach przez około 10 minut.
Następnie wyjmij je i pozostaw w formie do całkowitego wystudzenia.
Nie kroj ciepłego pleśniaka. Powidła są wtedy bardzo miękkie, a beza nie zdążyła się ustabilizować.
Najładniejsze porcje uzyskasz po przynajmniej 1–2 godzinach studzenia.
Wskazówki, dzięki którym pleśniak się uda
- Wszystkie składniki do kruchego ciasta powinny być zimne.
- Nie wyrabiaj ciasta zbyt długo.
- Powidła muszą być gęste.
- Białka ubijaj w całkowicie czystej i suchej misce.
- Cukier do bezy dodawaj stopniowo.
- Beza powinna być bardzo sztywna przed wyłożeniem.
- Górną część ciasta warto dobrze zamrozić przed ścieraniem.
- Krojenie zacznij dopiero po całkowitym wystudzeniu.
Jakie powidła najlepiej wykorzystać?
Najbardziej klasyczne są gęste powidła śliwkowe o wyraźnie kwaśnym smaku.
Jeżeli przygotowujesz je samodzielnie, najlepiej wykorzystać dojrzałe śliwki węgierki.
Powidła nie powinny być przesadnie słodkie, ponieważ bezowa pianka sama zawiera sporo cukru.
Dobrze sprawdzają się także powidła z dodatkiem cynamonu lub odrobiny gorzkiej czekolady.
Wariant z czarną porzeczką
Powidła śliwkowe można częściowo zastąpić konfiturą z czarnej porzeczki.
Dobrym połączeniem będzie:
- 300 g powideł śliwkowych
- 150 g konfitury porzeczkowej
Taki wariant będzie bardziej kwaskowy i bardzo dobrze skontrastuje ze słodką bezą.
Wariant kakaowy
Jedną trzecią kruchego ciasta można przygotować w wersji kakaowej.
Do mniejszej części dodaj około 20 g kakao.
Takie ciasto po starciu na powierzchnię stworzy efektowną, ciemniejszą kruszonkę i lekko czekoladowy smak.
Wariant z orzechami
Na warstwę powideł można rozsypać około 80 g grubo posiekanych orzechów włoskich.
Następnie przykryj je bezową pianką.
Orzechy dodają przyjemnej chrupkości i dobrze komponują się ze śliwkami.
Przechowywanie
Po całkowitym wystudzeniu ciasto najlepiej przechowywać w chłodnym miejscu lub w lodówce.
Szczelnie przykryte zachowuje dobrą jakość przez około 3 dni.
Po kilku godzinach kruche warstwy lekko miękną od powideł, ale ciasto nadal pozostaje bardzo smaczne.
Przed podaniem można pozostawić porcję przez około 15 minut w temperaturze pokojowej.
Zamrażanie
Pleśniak można zamrozić.
Najlepiej pokroić wystudzone ciasto na porcje i każdą dokładnie zapakować.
W zamrażarce można przechowywać je przez około 2 miesiące.
Rozmrażaj powoli w lodówce albo przez kilka godzin w temperaturze pokojowej.
Po rozmrożeniu beza może być nieco bardziej miękka, ale smak pozostanie bardzo dobry.
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego beza opadła?
Najczęściej białka były niedostatecznie ubite albo cukier został dodany zbyt szybko. Piana przed pieczeniem musi być bardzo gęsta i błyszcząca.
Dlaczego powidła wypływają podczas krojenia?
Mogły być zbyt rzadkie albo ciasto zostało pokrojone przed całkowitym wystudzeniem. Warto używać bardzo gęstych powideł.
Czy można przygotować pleśniaka dzień wcześniej?
Tak. To dobre rozwiązanie, ponieważ następnego dnia warstwy są stabilne i ciasto łatwiej kroi się na równe porcje.
Dlaczego kruszonka nie jest chrupiąca?
Ciasto mogło nie być wystarczająco schłodzone lub górna warstwa została zbyt słabo dopieczona.
Czy można użyć innego dżemu zamiast powideł śliwkowych?
Tak. Najlepiej sprawdzą się kwaśne i gęste konfitury, na przykład z czarnej porzeczki, wiśni lub malin.
