Puszyste ciasto mleczne z kremem karmelowym to wyjątkowo delikatny deser, który łączy lekkie, miękkie ciasto z aksamitnym i intensywnie karmelowym nadzieniem. Dzięki dodatkowi mleka i masła wypiek pozostaje wilgotny, sprężysty i przyjemnie miękki, a krem karmelowy tworzy w środku słodką, lekko ciągnącą warstwę. To świetna propozycja do kawy, na rodzinny podwieczorek, urodziny albo weekendowy deser. Ciasto najlepiej smakuje po lekkim przestudzeniu, kiedy karmel jest nadal miękki, ale nadzienie zdążyło się ustabilizować.
Informacje praktyczne
- Przygotowanie: około 30 minut
- Pieczenie: około 35–40 minut
- Studzenie: około 1 godziny
- Czas całkowity: około 2 godzin
- Forma: około 24 × 30 cm
- Porcje: 12–16 kawałków
- Trudność: łatwa
- Temperatura pieczenia: 175°C, góra-dół
- Najlepiej podawać: lekko ciepłe lub całkowicie wystudzone
- Przechowywanie: do 3 dni
Składniki
Puszyste ciasto mleczne
- 320 g mąki pszennej
- 180 g cukru
- 180 ml mleka
- 120 g miękkiego masła
- 4 jajka
- 2 łyżeczki proszku do pieczenia
- 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego
- szczypta soli
Krem karmelowy
- 180 g cukru
- 50 ml wody
- 150 ml śmietanki 30%
- 50 g masła
- 100 g mascarpone lub serka śmietankowego
- szczypta soli
- 1/2 łyżeczki ekstraktu waniliowego
Dodatkowo
- 2–3 łyżki sosu karmelowego do polania wierzchu
- cukier puder do dekoracji, opcjonalnie
Przygotowanie kremu karmelowego
- Przygotuj karmel.
Do rondelka wsyp cukier i wlej wodę. Podgrzewaj na średnim ogniu bez mieszania łyżką. Możesz jedynie delikatnie obracać rondelkiem. - Zrumień cukier.
Gotuj, aż syrop nabierze głębokiego bursztynowego koloru. Uważaj, aby go nie przypalić, ponieważ karmel stanie się gorzki. - Dodaj śmietankę.
Zmniejsz ogień i bardzo ostrożnie wlej lekko podgrzaną śmietankę. Masa zacznie mocno bulgotać. - Dodaj masło.
Mieszaj, aż karmel stanie się całkowicie gładki. Dodaj masło, wanilię i szczyptę soli. - Przestudź.
Pozostaw karmel na około 15–20 minut. - Dodaj mascarpone.
Lekko przestudzony karmel połącz z mascarpone lub serkiem śmietankowym. Mieszaj do uzyskania gładkiego, kremowego nadzienia.
Przygotowanie ciasta
- Przygotuj formę.
Piekarnik nagrzej do 175°C. Formę wyłóż papierem do pieczenia. - Utrzyj masło z cukrem.
Miękkie masło miksuj z cukrem przez około 4 minuty, aż masa stanie się jasna i puszysta. - Dodaj jajka.
Jajka dodawaj pojedynczo, miksując po każdym przez kilkanaście sekund. - Dodaj wanilię.
Wlej ekstrakt waniliowy i krótko wymieszaj. - Połącz suche składniki.
Mąkę wymieszaj z proszkiem do pieczenia i solą. - Dodawaj mąkę i mleko.
Suche składniki dodawaj do masy na przemian z mlekiem. Miksuj krótko, tylko do połączenia. - Przełóż pierwszą warstwę.
Około połowę ciasta rozprowadź na dnie przygotowanej formy. - Dodaj krem karmelowy.
Rozłóż równomiernie krem, pozostawiając około 1–2 cm wolnej przestrzeni przy brzegach. - Dodaj resztę ciasta.
Na wierzchu delikatnie rozprowadź pozostałą masę. Możesz również polać powierzchnię kilkoma cienkimi strużkami karmelu. - Upiecz.
Piecz przez około 35–40 minut. Patyczek wbity w część ciasta bez karmelowego nadzienia powinien wyjść suchy. - Wystudź.
Pozostaw ciasto w formie przez około 15 minut, następnie przełóż na kratkę i wystudź. - Podawaj.
Przed podaniem można oprószyć ciasto cukrem pudrem albo polać dodatkową porcją sosu karmelowego.
Jak uzyskać naprawdę puszyste ciasto?
Najważniejsze jest dokładne utarcie masła z cukrem.
Ten etap napowietrza masę i sprawia, że ciasto po upieczeniu jest znacznie lżejsze.
Wszystkie składniki, szczególnie jajka i mleko, najlepiej wyjąć wcześniej z lodówki.
Po dodaniu mąki nie należy długo miksować. Zbyt intensywne mieszanie może sprawić, że ciasto stanie się bardziej zbite.
Wystarczy miksować tylko do momentu, aż znikną ślady suchej mąki.
Jak przygotować dobry karmel?
Karmelu nie należy mieszać łyżką podczas początkowego gotowania cukru.
Mieszanie może spowodować krystalizację.
Najlepiej cierpliwie podgrzewać syrop i obserwować kolor. Jasny karmel będzie delikatny, natomiast ciemniejszy da bardziej intensywny smak.
Trzeba jednak zatrzymać gotowanie, zanim kolor stanie się bardzo ciemnobrązowy.
Śmietankę najlepiej wcześniej lekko podgrzać, aby różnica temperatur nie była zbyt duża.
Dlaczego warto dodać mascarpone?
Mascarpone sprawia, że karmelowe nadzienie staje się bardziej kremowe i stabilne.
Sam sos karmelowy mógłby podczas pieczenia nadmiernie wsiąknąć w ciasto.
Dzięki dodatkowi serka powstaje wyraźniejsza warstwa, która po wystudzeniu pozostaje miękka i aksamitna.
Można również użyć klasycznego serka śmietankowego.
Warianty i zamienniki
Z solonym karmelem
Dodaj do sosu około 1/3 łyżeczki soli morskiej. Słony akcent świetnie równoważy słodycz.
Z jabłkami
Pomiędzy ciastem a kremem ułóż cienkie plasterki jabłek oprószone cynamonem.
Z bananami
Dodaj kilka plasterków banana do karmelowego nadzienia. Powstanie deser inspirowany banoffee.
Z orzechami
Dodaj około 80 g posiekanych orzechów pekan, włoskich lub laskowych.
Z czekoladą
Do ciasta można dodać 80 g posiekanej gorzkiej czekolady.
Z kawą
Do karmelu dodaj 1 łyżeczkę kawy rozpuszczalnej rozpuszczonej w łyżce gorącej śmietanki.
Jak podawać?
Ciasto świetnie smakuje bez dodatków, ale można podać je z dodatkowym sosem karmelowym.
Do lekko ciepłej porcji bardzo dobrze pasuje gałka lodów waniliowych.
Można również dodać bitą śmietanę albo kilka świeżych malin, które przełamią słodycz karmelu.
Do codziennego podwieczorku wystarczy filiżanka kawy lub herbaty.
Przygotowanie z wyprzedzeniem
Krem karmelowy można przygotować dzień wcześniej.
Przechowuj go w szczelnym pojemniku w lodówce, a przed użyciem pozostaw przez kilkanaście minut w temperaturze pokojowej.
Samo ciasto również można upiec dzień przed podaniem.
Po całkowitym wystudzeniu najlepiej szczelnie je przykryć, aby nie wysychało.
Przechowywanie
Ze względu na krem karmelowy ciasto najlepiej przechowywać w lodówce.
Przełóż je do szczelnego pojemnika lub dokładnie przykryj i przechowuj do około 3 dni.
Przed podaniem warto pozostawić porcję na 15–20 minut w temperaturze pokojowej.
Można również krótko podgrzać ją w piekarniku, aby karmel ponownie zrobił się bardziej miękki.
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego ciasto jest zbite?
Masa mogła być zbyt długo miksowana po dodaniu mąki albo masło z cukrem nie zostało odpowiednio napowietrzone.
Dlaczego karmel jest gorzki?
Cukier został zbyt mocno zrumieniony. Karmel należy zdjąć z ognia, kiedy osiągnie głęboki bursztynowy kolor.
Czy można użyć gotowego sosu karmelowego?
Tak. W szybszej wersji można użyć około 250 g gęstego sosu karmelowego i wymieszać go z mascarpone.
Czy można pominąć mascarpone?
Można, ale nadzienie będzie bardziej płynne i może mocniej wsiąknąć w ciasto.
Czy ciasto można zamrozić?
Tak. Najlepiej pokroić je na pojedyncze porcje i szczelnie zapakować. Można przechowywać w zamrażarce przez około 2 miesiące.
Jak sprawdzić, czy ciasto jest gotowe?
Patyczek należy wbijać w część ciasta, a nie bezpośrednio w karmelowe nadzienie. Powinien wyjść bez surowego ciasta, choć może być lekko wilgotny.
