Puszyste pampuchy na parze z sosem grzybowym to wyjątkowo miękkie, delikatne i sycące danie, które idealnie sprawdzi się na rodzinny obiad. Drożdżowe kluski przygotowywane na parze mają lekkie, sprężyste wnętrze i doskonale chłoną kremowy sos z grzybów, cebuli, czosnku i śmietanki.
Pampuchy, nazywane również pyzami drożdżowymi lub kluskami na parze, można podawać zarówno na słodko, jak i wytrawnie. W tej wersji towarzyszy im intensywnie grzybowy sos wzbogacony masłem, tymiankiem oraz świeżą natką pietruszki. Całość tworzy proste, domowe danie o niezwykle przyjemnej konsystencji.
Informacje praktyczne
- Przygotowanie: około 35 minut
- Pierwsze wyrastanie ciasta: 60–75 minut
- Drugie wyrastanie: około 20 minut
- Gotowanie na parze: około 10–12 minut na partię
- Przygotowanie sosu: około 20 minut
- Czas całkowity: około 2 godzin
- Porcje: 4–5
- Ilość: około 10–12 pampuchów
- Trudność: średnia
- Najlepiej podawać: gorące, bezpośrednio po ugotowaniu
Składniki
Pampuchy
- 500 g mąki pszennej
- 250 ml letniego mleka
- 25 g świeżych drożdży lub 7 g drożdży instant
- 2 jajka
- 50 g roztopionego masła
- 1 łyżeczka cukru
- 1 łyżeczka soli
Kremowy sos grzybowy
- 500 g pieczarek lub mieszanki grzybów
- 1 duża cebula
- 2 ząbki czosnku
- 30 g masła
- 1 łyżka oliwy
- 250 ml śmietanki 30%
- 150 ml bulionu warzywnego
- 1 łyżeczka musztardy, opcjonalnie
- 1/2 łyżeczki suszonego tymianku
- szczypta gałki muszkatołowej
- sól
- świeżo mielony czarny pieprz
Do wykończenia
- 2–3 łyżki posiekanej natki pietruszki
- świeży koperek, opcjonalnie
- dodatkowy świeżo mielony pieprz
Przygotowanie rozczynu
Jeśli używasz świeżych drożdży, pokrusz je do niewielkiej miski.
Dodaj cukier, około 100 ml letniego mleka oraz 2 łyżki mąki.
Wymieszaj do uzyskania jednolitej konsystencji.
Przykryj i pozostaw w ciepłym miejscu na około 10–15 minut.
Rozczyn powinien wyraźnie zwiększyć objętość i pokryć się pianą.
Jeżeli korzystasz z drożdży instant, możesz wymieszać je bezpośrednio z mąką.
Przygotowanie ciasta na pampuchy
- Do dużej miski przesiej mąkę.
- Dodaj sól.
- Wlej przygotowany rozczyn lub dodaj drożdże instant.
- Dodaj pozostałe letnie mleko oraz jajka.
- Zacznij wyrabiać ciasto ręcznie lub mikserem z hakiem.
- Po kilku minutach stopniowo wlewaj roztopione, ale przestudzone masło.
- Wyrabiaj przez około 8–10 minut.
Gotowe ciasto powinno być miękkie, elastyczne i gładkie. Może delikatnie kleić się do dłoni, dlatego nie należy od razu dosypywać dużej ilości mąki.
Uformuj kulę.
Przełóż do lekko natłuszczonej miski.
Przykryj ściereczką i pozostaw w ciepłym miejscu na około 60–75 minut.
Ciasto powinno mniej więcej podwoić objętość.
Formowanie pampuchów
Wyrośnięte ciasto przełóż na lekko oprószony mąką blat.
Delikatnie odgazuj.
Podziel na około 10–12 równych części.
Każdą porcję zaokrąglij, podwijając brzegi ciasta pod spód.
Pampuchy powinny mieć gładką powierzchnię.
Uformowane kulki ułóż na oprószonej mąką desce.
Pozostaw pomiędzy nimi odstępy.
Przykryj czystą ściereczką i zostaw na około 15–20 minut do ponownego wyrośnięcia.
Gotowanie pampuchów na parze
Do szerokiego garnka wlej kilka centymetrów wody.
Doprowadź do wrzenia.
Na garnku umieść wkład do gotowania na parze, metalowe sitko albo odpowiednio zamocowaną gazę.
Powierzchnię można delikatnie posmarować olejem, aby kluski nie przywierały.
Układaj pampuchy z zachowaniem sporych odstępów.
Podczas gotowania mocno zwiększą objętość.
Przykryj szczelnie pokrywką.
Gotuj na parze przez około 10–12 minut.
W trakcie gotowania nie podnoś pokrywki.
Nagła utrata pary może sprawić, że pampuchy opadną.
Gotowe kluski powinny być wyraźnie napuszone, sprężyste i suche na powierzchni.
Jak przygotować sos grzybowy?
Grzyby oczyść i pokrój w plasterki.
Cebulę posiekaj w drobną kostkę.
Na szerokiej patelni rozgrzej masło z oliwą.
Dodaj grzyby.
Smaż na średnio-wysokim ogniu przez około 6–8 minut.
Nie mieszaj ich bez przerwy.
Pozostawienie grzybów przez chwilę nieruchomo pozwoli im dobrze się zrumienić.
Kiedy większość płynu odparuje, dodaj cebulę.
Smaż kolejne 4–5 minut.
Dodaj przeciśnięty czosnek oraz tymianek.
Podgrzewaj około 30 sekund.
Wlej bulion.
Gotuj przez około 3 minuty.
Dodaj śmietankę oraz opcjonalnie musztardę.
Zmniejsz ogień.
Gotuj przez 5–7 minut, aż sos stanie się kremowy i lekko zgęstnieje.
Dopraw solą, pieprzem i odrobiną gałki muszkatołowej.
Na końcu dodaj dużą porcję świeżej pietruszki.
Jak uzyskać naprawdę puszyste pampuchy?
Najważniejsze jest odpowiednio wyrobione ciasto.
W pierwszych minutach może wydawać się dość klejące. Nie warto jednak od razu dosypywać dużej ilości mąki.
Podczas wyrabiania gluten stopniowo się rozwija i ciasto staje się znacznie bardziej elastyczne.
Duża ilość dodatkowej mąki spowoduje, że gotowe pampuchy będą cięższe.
Równie ważne jest prawidłowe wyrastanie.
Ciasto powinno mieć czas na zwiększenie objętości zarówno przed formowaniem, jak i po uformowaniu kulek.
Jaka powinna być temperatura mleka?
Mleko powinno być letnie, a nie gorące.
Najlepiej, aby miało temperaturę zbliżoną do temperatury ciała.
Bardzo gorące mleko może osłabić lub zniszczyć drożdże.
Z kolei zimne mleko znacznie spowolni wyrastanie.
Dlaczego pampuchy opadają?
Najczęściej przyczyną jest zbyt wczesne podniesienie pokrywki.
Podczas gotowania w garnku powstaje środowisko pełne gorącej pary.
Otwarcie pokrywki powoduje gwałtowny spadek temperatury i delikatne ciasto może opaść.
Drugim powodem może być zbyt długie wyrastanie.
Przerośnięte pampuchy mają bardzo delikatną strukturę i łatwiej tracą objętość.
Jak sprawdzić, czy pampuchy są gotowe?
Po około 10–12 minutach powinny być mocno napuszone.
Powierzchnia będzie matowa i sprężysta.
Po delikatnym naciśnięciu palcem ciasto powinno szybko wracać do pierwotnego kształtu.
Po przekrojeniu wnętrze powinno być jasne, równomiernie porowate i całkowicie ugotowane.
Jakie grzyby wykorzystać do sosu?
Najłatwiejsze do zdobycia są pieczarki.
Można jednak przygotować znacznie bardziej aromatyczną wersję z dodatkiem grzybów leśnych.
Świetnie sprawdzą się:
- borowiki,
- podgrzybki,
- kurki,
- maślaki,
- boczniaki,
- mieszanka grzybów leśnych i pieczarek.
Połączenie kilku rodzajów daje najbardziej złożony smak.
Sos z suszonych grzybów
Jeżeli nie masz świeżych grzybów leśnych, wykorzystaj około 30–40 g suszonych.
Zalej je ciepłą wodą na około 30 minut.
Następnie gotuj przez około 15 minut.
Pokrój na mniejsze kawałki i dodaj do podsmażonych pieczarek.
Wodę z moczenia można przecedzić przez bardzo drobne sitko i wykorzystać zamiast części bulionu.
Dzięki temu sos będzie miał znacznie bardziej intensywny grzybowy aromat.
Jak przygotować naprawdę kremowy sos?
Najlepiej sprawdza się śmietanka 30%.
Jest stabilna podczas gotowania i daje gładką konsystencję.
Po dodaniu śmietanki nie trzeba gotować sosu na bardzo wysokim ogniu.
Wystarczy lekkie bulgotanie.
Sos dodatkowo zgęstnieje podczas krótkiego odpoczynku.
Jeżeli zrobi się zbyt gęsty, dodaj kilka łyżek bulionu.
Czy można użyć śmietany 18%?
Tak.
Kwaśną śmietanę należy jednak wcześniej zahartować.
Do osobnej miseczki przełóż śmietanę.
Dodaj kilka łyżek gorącego sosu i dokładnie wymieszaj.
Dopiero wtedy przelej wszystko na patelnię.
Zmniejsza to ryzyko zwarzenia.
Po dodaniu śmietany nie doprowadzaj sosu do bardzo intensywnego wrzenia.
Warianty przepisu
Pampuchy z sosem z grzybów leśnych
Zamiast pieczarek wykorzystaj borowiki, podgrzybki lub mieszankę sezonowych grzybów.
Z kurkami
Kurki podsmaż na maśle z cebulą i połącz ze śmietanką oraz koperkiem.
Z boczkiem
Przed smażeniem grzybów podsmaż około 100 g wędzonego boczku. Nada sosowi bardziej intensywnego charakteru.
Ze szpinakiem
Pod koniec przygotowania sosu dodaj około 100 g świeżego szpinaku.
Z serem
Do sosu dodaj 40–50 g drobno startego parmezanu.
Z gorgonzolą
Niewielka ilość gorgonzoli nada sosowi mocnego, kremowego smaku.
Wersja bez śmietanki
Sos można przygotować również bez klasycznej śmietanki.
Po podsmażeniu grzybów wlej bulion.
Gotuj kilka minut.
Dodaj około 100 g serka śmietankowego albo roślinnej alternatywy śmietanki.
Inną możliwością jest przygotowanie sosu wyłącznie na bulionie i zagęszczenie go niewielką ilością skrobi ziemniaczanej.
Jak podawać pampuchy?
Na dużym talerzu ułóż 2–3 gorące pampuchy.
Polej je obficie kremowym sosem.
Na powierzchni pozostaw kilka większych kawałków grzybów.
Posyp świeżo posiekaną pietruszką.
Dodaj trochę świeżo mielonego pieprzu.
Pampuchy bardzo dobrze chłoną sos, dlatego nie należy oszczędzać jego ilości.
Z czym jeszcze podawać?
Do takiego obiadu świetnie pasują kwaśne lub świeże dodatki.
Możesz podać:
- ogórki kiszone,
- buraczki,
- surówkę z kiszonej kapusty,
- sałatkę z ogórka,
- lekką sałatę z winegretem.
Kwaśny dodatek dobrze równoważy kremowy sos.
Pampuchy na słodko
Jeżeli zostanie kilka klusek bez sosu, można wykorzystać je następnego dnia w zupełnie inny sposób.
Pampuchy świetnie smakują również z:
- sosem waniliowym,
- jagodami,
- truskawkami,
- musem malinowym,
- masłem i cukrem,
- cynamonem,
- słodką śmietanką.
To jedna z zalet tego rodzaju ciasta – jest bardzo uniwersalne.
Jak przygotować pampuchy bez specjalnego parowaru?
Nie potrzebujesz specjalistycznego sprzętu.
Na dużym garnku można umieścić metalowe sitko, które nie dotyka wody.
Innym tradycyjnym sposobem jest naciągnięcie czystej gazy lub cienkiej bawełnianej ściereczki na garnek.
Materiał trzeba bardzo dobrze przymocować.
Na środku układa się kluski i przykrywa wysoką pokrywką lub miską odporną na temperaturę.
Przygotowanie z wyprzedzeniem
Ciasto drożdżowe można przygotować wcześniej.
Po wyrobieniu przełóż je do dużej miski, przykryj i włóż na noc do lodówki.
Powolne wyrastanie dodatkowo wzmacnia smak.
Następnego dnia wyjmij ciasto około 30 minut przed formowaniem.
Uformuj pampuchy, pozwól im ponownie wyrosnąć i ugotuj na parze.
Sos grzybowy również można przygotować dzień wcześniej.
Przechowywanie
Ugotowane pampuchy najlepiej pozostawić do całkowitego wystudzenia.
Przełóż je do szczelnego pojemnika i przechowuj w lodówce do około 2–3 dni.
Sos trzymaj w osobnym pojemniku.
Dzięki temu kluski nie będą przez cały czas chłonąć wilgoci.
Jak odgrzewać pampuchy?
Najlepiej ponownie użyć pary.
Ułóż pampuchy w parowarze i podgrzewaj około 4–5 minut.
Odzyskają miękkość i puszystość.
Można również użyć mikrofalówki.
Warto wtedy przykryć kluski lekko wilgotnym ręcznikiem papierowym i podgrzewać krótko.
Sos najlepiej podgrzewać osobno na małym ogniu.
Czy pampuchy można zamrozić?
Tak.
Najlepiej zamrażać już ugotowane i całkowicie wystudzone kluski.
Ułóż je na tacy pojedynczą warstwą.
Po zamrożeniu przełóż do woreczka lub szczelnego pojemnika.
Można przechowywać je przez około 2 miesiące.
Najlepiej odgrzewać je bezpośrednio na parze.
Czy sos grzybowy można zamrozić?
Można, choć sosy zawierające śmietankę czasami lekko się rozwarstwiają po rozmrożeniu.
Lepszym rozwiązaniem jest zamrożenie samych podsmażonych grzybów z cebulą.
Po rozmrożeniu wystarczy dodać świeży bulion i śmietankę.
Dzięki temu konsystencja będzie znacznie lepsza.
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego pampuchy wyszły twarde?
Najczęściej dodano zbyt dużo mąki albo ciasto było niewystarczająco wyrośnięte.
Dlaczego pampuchy opadły po otwarciu garnka?
Pokrywka mogła zostać zdjęta zbyt wcześnie. Podczas gotowania najlepiej jej nie otwierać.
Czy można użyć drożdży instant?
Tak. Około 7 g drożdży instant odpowiada 25 g świeżych drożdży.
Czy pampuchy można przygotować bez mleka?
Tak. Mleko można zastąpić letnią wodą lub niesłodzonym napojem roślinnym.
Dlaczego sos grzybowy jest wodnisty?
Grzyby mogły nie zostać wystarczająco dobrze podsmażone przed dodaniem płynu. Sos można również dłużej redukować bez przykrycia.
Czy można użyć gotowych pampuchów?
Tak. W szybkiej wersji wystarczy przygotować kremowy sos grzybowy, a gotowe pampuchy podgrzać zgodnie z instrukcją i polać dużą porcją gorącego sosu.
