Szparagi zapiekane z sosem serowym z gorgonzolą to proste danie o bardzo wyrazistym, kremowym charakterze. Zielone szparagi po krótkim pieczeniu pozostają jędrne, a intensywna gorgonzola łączy się ze śmietanką i parmezanem w gładki, aksamitny sos. Wierzch delikatnie się rumieni, podczas gdy pod spodem warzywa zachowują soczystość. To świetny sposób na wykorzystanie świeżych szparagów w sezonie, zarówno jako samodzielne lekkie danie, jak i dodatek do mięsa, ryby czy pieczonych ziemniaków. Przygotowanie zajmuje niewiele czasu, a większość pracy wykonuje piekarnik.
Informacje praktyczne
- Przygotowanie: 15 minut
- Odpoczynek: 5 minut
- Pieczenie: 20–25 minut
- Czas całkowity: około 45 minut
- Porcje: 4
- Trudność: łatwa
- Naczynie: około 20 × 30 cm
- Temperatura piekarnika: 200°C, góra-dół
Składniki
- 600 g zielonych szparagów
- 15 ml oliwy z oliwek
- 2 g soli
- 1 g świeżo mielonego czarnego pieprzu
- 20 g masła
- 20 g mąki pszennej
- 300 ml mleka
- 100 ml śmietanki 30%
- 120 g sera gorgonzola
- 50 g drobno startego parmezanu
- 1 mały ząbek czosnku
- 1 g gałki muszkatołowej
Przygotowanie
- Przygotuj szparagi. Rozgrzej piekarnik do 200°C w trybie góra-dół. Szparagi umyj i dokładnie osusz. Każdą łodygę zegnij w dolnej części i odłam twardą, zdrewniałą końcówkę. Jeśli szparagi są bardzo grube, dolną część łodygi możesz cienko obrać obieraczką. Ułóż je w jednej warstwie w naczyniu do zapiekania.
- Dopraw warzywa. Skrop szparagi 15 ml oliwy, oprósz 2 g soli oraz świeżo mielonym pieprzem. Delikatnie obróć je w naczyniu, aby przyprawy równomiernie pokryły łodygi. Główki pozostaw skierowane w jedną stronę – ułatwi to późniejsze nakładanie i sprawi, że danie będzie wyglądało estetycznie.
- Przygotuj bazę sosu. W niewielkim rondlu rozpuść 20 g masła na średnio-małym ogniu. Dodaj bardzo drobno posiekany czosnek i podgrzewaj około 20 sekund. Wsyp 20 g mąki i mieszaj trzepaczką przez około minutę. Masa powinna być jednolita i lekko pienista, ale nie może się mocno zrumienić.
- Ugotuj kremowy sos. Stopniowo wlewaj 300 ml mleka, cały czas energicznie mieszając trzepaczką, aby nie powstały grudki. Następnie dodaj 100 ml śmietanki. Gotuj na małym ogniu przez około 3–4 minuty, mieszając, aż sos zauważalnie zgęstnieje i zacznie równomiernie pokrywać łyżkę.
- Dodaj sery. Zmniejsz ogień do minimum. Do sosu dodaj 100 g pokruszonej gorgonzoli, 30 g parmezanu oraz gałkę muszkatołową. Mieszaj, aż sery się rozpuszczą. Sos powinien być gładki i kremowy. Nie gotuj go intensywnie po dodaniu sera. Pozostałe 20 g gorgonzoli i 20 g parmezanu zostaw do posypania wierzchu.
- Złóż zapiekankę. Gorącym sosem równomiernie polej szparagi. Główki mogą częściowo wystawać ponad sos. Posyp wierzch pozostałą gorgonzolą oraz parmezanem. Wstaw naczynie na środkową półkę piekarnika i piecz przez 20–25 minut. Gotowe szparagi powinny być miękkie przy nakłuwaniu nożem, ale nadal jędrne, a ser na powierzchni lekko złocisty.
- Odstaw i podaj. Po wyjęciu z piekarnika pozostaw zapiekankę na około 5 minut. Sos w tym czasie lekko zgęstnieje i łatwiej będzie nakładać porcje. Podawaj szparagi razem z kremowym sosem z dna naczynia, najlepiej jeszcze ciepłe.
Wskazówki, jak przygotować idealne szparagi
- Wybieraj szparagi o jędrnych łodygach i zamkniętych główkach. Wiotkie warzywa będą po upieczeniu bardziej włókniste.
- Nie gotuj szparagów przed zapiekaniem. W piekarniku zdążą zmięknąć, a jednocześnie zachowają więcej smaku i lepszą strukturę.
- Sos serowy powinien być dość gęsty już przed wlaniem do naczynia. Szparagi podczas pieczenia oddadzą trochę wilgoci.
- Gorgonzola jest słona, dlatego nie zwiększaj ilości soli bez wcześniejszego spróbowania sosu.
- Jeśli wierzch zbyt szybko się rumieni, przykryj luźno naczynie folią aluminiową na ostatnie kilka minut.
- Po pieczeniu odczekaj 5 minut przed podaniem. Bardzo gorący sos jest rzadszy i dopiero podczas krótkiego odpoczynku nabiera kremowej konsystencji.
Warianty i zamienniki
Z łagodniejszym serem: gorgonzolę można zastąpić łagodniejszym serem z niebieską pleśnią. Sos będzie mniej intensywny, ale nadal wyraźnie serowy.
Z mozzarellą: 50 g gorgonzoli można zastąpić 70 g mozzarelli. Wierzch będzie bardziej ciągnący, a smak całego dania łagodniejszy.
Z brokułem: poza sezonem szparagowym użyj 600 g brokułu podzielonego na średnie różyczki. Warto wcześniej blanszować go przez około 2 minuty.
Z szynką: między szparagami można ułożyć 120 g cienkich plastrów gotowanej szynki. Danie stanie się bardziej sycące i wyraźnie słone.
Bez śmietanki: śmietankę można zastąpić dodatkowym 100 ml mleka. Sos będzie lżejszy, ale należy gotować go około minutę dłużej, aby odpowiednio zgęstniał.
Przechowywanie
Pozostałe zapiekane szparagi przełóż po ostudzeniu do szczelnego pojemnika i przechowuj w lodówce w temperaturze do 4°C maksymalnie przez 2 dni. Najlepiej odgrzewać je w piekarniku w 170°C przez około 10–12 minut, przykryte, aby sos nie wysychał. Można również użyć mikrofalówki, jednak szparagi staną się bardziej miękkie. Dania nie warto zamrażać, ponieważ po rozmrożeniu sos mleczno-serowy może się rozwarstwić, a szparagi stracą jędrność.
Najczęściej zadawane pytania
Czy zielone szparagi trzeba obierać?
Zwykle nie. Wystarczy odłamać twarde końcówki. Jedynie bardzo grube łodygi warto cienko obrać w dolnej części.
Dlaczego sos serowy wyszedł zbyt rzadki?
Najczęściej był gotowany za krótko przed dodaniem sera albo proporcja płynu była zbyt duża. Gotuj bazę do momentu, gdy wyraźnie pokrywa łyżkę.
Czy zapiekankę można przygotować wcześniej?
Tak. Możesz przygotować sos i ułożyć wszystko w naczyniu kilka godzin wcześniej. Przechowuj w lodówce, a następnie piecz bezpośrednio przed podaniem, wydłużając czas o około 5 minut.
Z czym najlepiej podawać zapiekane szparagi?
Dobrze pasują do pieczonych ziemniaków, bagietki, grillowanego kurczaka lub łososia. Jako lekki posiłek można je również podać samodzielnie z prostą zieloną sałatą.
