Węgierski kürtőskalács, znany również jako ciasto kominowe, to wyjątkowy drożdżowy przysmak o złocistej, chrupiącej skórce i miękkim, puszystym wnętrzu. Tradycyjnie pieczony jest na obracającym się wałku, dzięki czemu otrzymuje charakterystyczny cylindryczny kształt.
W tej wersji kürtőskalács został wzbogacony o aromatyczny cukier cynamonowy, chrupiące pistacje oraz gęsty, aksamitny krem waniliowy. To efektowny deser, który świetnie sprawdzi się na rodzinne spotkanie, przyjęcie lub słodki weekendowy podwieczorek.
Składniki
Na ciasto drożdżowe
- 500 g mąki pszennej
- 7 g suchych drożdży lub 25 g świeżych
- 250 ml letniego mleka
- 70 g cukru
- 1 jajko
- 1 żółtko
- 70 g roztopionego masła
- 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego
- szczypta soli
Do obtoczenia
- 80 g roztopionego masła
- 120 g drobnego cukru
- 2 łyżeczki cynamonu
- 80 g drobno posiekanych pistacji
Na krem waniliowy
- 500 ml mleka
- 4 żółtka
- 80 g cukru
- 40 g skrobi ziemniaczanej lub kukurydzianej
- 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego
- 30 g masła
- 100 ml śmietanki 30%, opcjonalnie
Przygotowanie
1. Przygotuj ciasto
Do dużej miski wsyp mąkę, suche drożdże, cukier oraz sól. Dodaj letnie mleko, jajko, żółtko, ekstrakt waniliowy i roztopione, lekko przestudzone masło.
Wyrabiaj ciasto przez około 8–10 minut, aż stanie się gładkie, miękkie i elastyczne.
Jeżeli korzystasz ze świeżych drożdży, wcześniej przygotuj rozczyn z drożdży, kilku łyżek mleka, odrobiny cukru i jednej łyżki mąki. Pozostaw go na około 10 minut, a następnie dodaj do pozostałych składników.
2. Pozostaw ciasto do wyrośnięcia
Uformuj z ciasta kulę, przełóż do lekko natłuszczonej miski i przykryj ściereczką.
Pozostaw w ciepłym miejscu na około 60–90 minut, aż ciasto wyraźnie zwiększy swoją objętość.
3. Przygotuj formy
Tradycyjny kürtőskalács piecze się na specjalnych drewnianych wałkach, jednak w warunkach domowych można wykorzystać metalowe wałki cukiernicze lub samodzielnie przygotowane cylindry z grubej folii aluminiowej.
Formy dokładnie posmaruj masłem.
4. Uformuj kürtőskalács
Wyrośnięte ciasto przełóż na oprószony mąką blat i rozwałkuj na grubość około 4–5 mm.
Pokrój je na długie paski o szerokości około 2 cm.
Każdy pasek nawijaj spiralnie na przygotowany wałek tak, aby kolejne fragmenty ciasta lekko na siebie nachodziły.
Delikatnie przetocz wałek po blacie, aby poszczególne paski dobrze się połączyły.
5. Obtocz w cynamonowym cukrze
Połącz cukier z cynamonem.
Ciasto na wałkach posmaruj dokładnie roztopionym masłem, a następnie obficie obtocz w mieszance cukru i cynamonu.
To właśnie cukrowa warstwa podczas pieczenia zacznie się karmelizować, tworząc charakterystyczną chrupiącą skórkę.
6. Pieczenie
Piekarnik rozgrzej do 190°C.
Wałki ułóż tak, aby ciasto nie dotykało bezpośrednio blachy, jeśli konstrukcja form na to pozwala. Można je również obracać kilka razy podczas pieczenia.
Piecz przez około 18–25 minut, aż powierzchnia będzie mocno złocista i lekko karmelizowana.
Podczas pieczenia warto raz lub dwa razy delikatnie obrócić wałki, aby kürtőskalács przyrumienił się równomiernie.
7. Dodaj pistacje
Jeszcze ciepłe ciasto ponownie delikatnie posmaruj odrobiną masła i obtocz lub posyp drobno posiekanymi pistacjami.
Pozostaw na kilka minut, a następnie ostrożnie zsuń ciasto z wałków.
Przygotowanie kremu waniliowego
Do rondelka wlej około 400 ml mleka i zacznij je podgrzewać.
W osobnej misce wymieszaj żółtka, cukier, pozostałe mleko oraz skrobię. Mieszaj do uzyskania jednolitej konsystencji.
Gdy mleko będzie gorące, powoli wlej część do masy jajecznej, cały czas mieszając.
Następnie przelej wszystko z powrotem do rondelka.
Gotuj na małym ogniu, intensywnie mieszając, aż krem wyraźnie zgęstnieje.
Zdejmij z ognia, dodaj ekstrakt waniliowy oraz masło i dokładnie wymieszaj.
Przykryj krem folią spożywczą tak, aby dotykała jego powierzchni. Pozostaw do całkowitego wystudzenia.
Dla lżejszej konsystencji można później połączyć krem z ubitą śmietanką.
Nadziewanie kürtőskalács
Całkowicie wystudzone ciastka napełnij kremem waniliowym za pomocą rękawa cukierniczego.
Nie trzeba wypełniać całego wnętrza bardzo ciasno. Najlepiej, jeśli krem pozostanie lekki i puszysty.
Na koniec posyp deser dodatkową porcją pistacji.
Jak uzyskać idealnie chrupiącą skórkę?
Najważniejszym elementem kürtőskalács jest karmelizowana warstwa cukru.
Ciasto powinno być dokładnie posmarowane masłem i równomiernie obtoczone w cukrze. Podczas pieczenia cukier roztapia się i tworzy cienką, błyszczącą skorupkę.
Nie należy zdejmować wypieku z wałka natychmiast po wyjęciu z piekarnika. Warto poczekać kilka minut, aby skórka lekko stwardniała.
Z czym można podawać kürtőskalács?
Oprócz pistacji i kremu waniliowego doskonale sprawdzą się:
- posiekane orzechy laskowe,
- kokos,
- cukier cynamonowy,
- roztopiona czekolada,
- krem pistacjowy,
- krem czekoladowy,
- karmel,
- świeże owoce,
- maliny lub truskawki.
Jak przechowywać kürtőskalács?
Sam wypiek najlepiej smakuje w dniu przygotowania, gdy skórka pozostaje najbardziej chrupiąca.
Bez nadzienia można przechowywać go przez 1–2 dni w szczelnym pojemniku.
Kürtőskalács wypełniony kremem waniliowym należy przechowywać w lodówce i najlepiej zjeść w ciągu 24 godzin.
Dlaczego warto przygotować ten deser?
Domowy kürtőskalács wygląda bardzo efektownie, ale jego przygotowanie nie jest tak trudne, jak może się wydawać.
Połączenie puszystego ciasta drożdżowego, karmelizowanego cynamonowego cukru, intensywnie zielonych pistacji i aksamitnego kremu waniliowego daje deser, który zachwyca zarówno wyglądem, jak i smakiem.
Chrupiąca warstwa zewnętrzna kontrastuje z miękkim środkiem, a waniliowe nadzienie dodaje całości kremowej delikatności.
To doskonały wybór, gdy chcesz przygotować coś bardziej oryginalnego niż klasyczne drożdżówki czy pączki.
Smacznego!
