Piernik z bakaliami to aromatyczne, wilgotne ciasto pełne korzennych przypraw, suszonych owoców i chrupiących orzechów. Miód oraz kakao nadają mu głęboki smak i ciemny kolor, a śliwki i rodzynki sprawiają, że długo pozostaje miękki. Orzechy włoskie i migdały wprowadzają przyjemną chrupkość, natomiast niewielkie kawałki białej czekolady delikatnie łagodzą intensywność przypraw. Ciasto przygotowuje się bez skomplikowanych technik i dobrze sprawdza się zarówno na świątecznym stole, jak i jako domowy wypiek do kawy. Po wystudzeniu piernik łatwo się kroi, a następnego dnia jego aromat staje się jeszcze bardziej wyrazisty.
Informacje praktyczne
- Przygotowanie: 25 minut
- Odpoczynek: 20 minut po pieczeniu
- Pieczenie: 55–65 minut
- Czas całkowity: około 1 godziny 50 minut
- Porcje: 10–12
- Trudność: łatwa
- Wielkość formy: keksówka około 25 × 11 cm
- Temperatura pieczenia: 175°C, góra-dół
Składniki
Ciasto
- 180 g miodu
- 120 g masła
- 100 g brązowego cukru
- 120 ml mleka
- 2 jajka
- 250 g mąki pszennej
- 30 g kakao
- 10 g proszku do pieczenia
- 2 łyżeczki przyprawy do piernika
- 1/2 łyżeczki mielonego cynamonu
- 1/4 łyżeczki soli
Bakalie
- 80 g suszonych śliwek
- 60 g rodzynek
- 60 g orzechów włoskich
- 40 g migdałów
- 70 g białej czekolady
Do wykończenia
- 20 g miodu
- 20 g orzechów włoskich
- 20 g migdałów
- 30 g suszonych śliwek
Przygotowanie
- Przygotuj formę i bakalie.
Piekarnik nagrzej do 175°C w trybie góra-dół. Keksówkę o wymiarach około 25 × 11 cm wyłóż papierem do pieczenia. Suszone śliwki pokrój na mniejsze kawałki. Orzechy włoskie i migdały grubo posiekaj, pozostawiając większe fragmenty, które będą wyczuwalne po upieczeniu. Białą czekoladę pokrój w kostkę około 1 cm. - Podgrzej miód, masło i cukier.
Do rondelka włóż masło, dodaj 180 g miodu oraz brązowy cukier. Podgrzewaj na małym ogniu przez około 3–4 minuty, mieszając, aż masło całkowicie się rozpuści, a cukier częściowo połączy z masą. Nie doprowadzaj mieszanki do intensywnego wrzenia. Zdejmij z ognia i pozostaw na około 10 minut, aby lekko przestygła. - Połącz składniki mokre.
Do przestudzonej mieszanki miodowej wlej mleko i dokładnie wymieszaj. Następnie dodawaj jajka pojedynczo, mieszając trzepaczką po każdym. Masa powinna być jednolita i lekko błyszcząca. Ważne, aby nie była gorąca przed dodaniem jajek, ponieważ mogłyby się ściąć. - Przygotuj suche składniki.
W osobnej misce połącz mąkę, kakao, proszek do pieczenia, przyprawę do piernika, cynamon oraz sól. Dokładnie wymieszaj, aby proszek do pieczenia i przyprawy równomiernie rozłożyły się w mące. Następnie przesyp suche składniki do mokrych w dwóch porcjach. - Dodaj bakalie.
Wymieszaj ciasto łopatką tylko do momentu zniknięcia suchej mąki. Dodaj 80 g suszonych śliwek, rodzynki, 60 g orzechów włoskich, 40 g migdałów oraz białą czekoladę. Delikatnie wymieszaj, aby dodatki równomiernie rozłożyły się w masie. Ciasto powinno być gęste, ale nadal łatwo dawać się przełożyć do formy. - Przełóż ciasto do keksówki.
Masę przełóż do przygotowanej formy i wyrównaj powierzchnię. Na wierzchu rozłóż pozostałe orzechy włoskie, migdały i 30 g suszonych śliwek. Lekko wciśnij je w ciasto, aby po upieczeniu dobrze się trzymały. - Upiecz piernik.
Wstaw formę na środkową półkę piekarnika i piecz przez 55–65 minut. Po około 50 minutach sprawdź ciasto drewnianym patyczkiem. Powinien wyjść bez surowego ciasta, ale może być lekko wilgotny od suszonych owoców lub czekolady. Jeżeli wierzch rumieni się zbyt szybko, przykryj go luźno papierem do pieczenia. - Wykończ i ostudź.
Po wyjęciu z piekarnika pozostaw piernik w formie przez około 20 minut. Następnie ostrożnie wyjmij go razem z papierem i przełóż na kratkę. Jeszcze lekko ciepły wierzch posmaruj cienką warstwą 20 g miodu. Dzięki temu stanie się delikatnie błyszczący i dłużej zachowa wilgotność. Przed krojeniem ciasto powinno całkowicie ostygnąć.
Porady, dzięki którym piernik się uda
- Nie dodawaj jajek do gorącej masy miodowej. Najpierw pozwól jej przestygnąć przez około 10 minut.
- Bakalie kroj na niezbyt duże kawałki, aby nie opadały na samo dno ciasta.
- Po dodaniu mąki mieszaj możliwie krótko. Zbyt intensywne mieszanie może sprawić, że piernik będzie ciężki.
- Nie przesuszaj ciasta. Patyczek powinien być wolny od surowej masy, ale piernik może pozostać lekko wilgotny w środku.
- Jeśli suszone śliwki są bardzo twarde, można je wcześniej zalać na 10 minut ciepłą wodą, a następnie dokładnie osuszyć.
- Piernik zyskuje na smaku po kilku godzinach odpoczynku, a następnego dnia przyprawy są jeszcze bardziej aromatyczne.
Warianty i zamienniki
Gorzka czekolada zamiast białej
Można użyć 70 g gorzkiej czekolady. Piernik będzie bardziej intensywny, mniej słodki i wyraźniej kakaowy.
Żurawina zamiast rodzynek
Rodzynki można zastąpić 60 g suszonej żurawiny. Nada ona ciastu lekko kwaśny smak i dobrze zrównoważy słodycz miodu.
Orzechy laskowe zamiast migdałów
Użyj takiej samej ilości orzechów laskowych. Ich smak jest bardziej zdecydowany i dobrze pasuje do kakao oraz przypraw korzennych.
Sok pomarańczowy zamiast części mleka
Można zastąpić 50 ml mleka taką samą ilością soku pomarańczowego. Piernik będzie miał delikatną cytrusową nutę, ale konsystencja pozostanie podobna.
Przechowywanie
Po całkowitym wystudzeniu piernik najlepiej zawinąć w papier do pieczenia i umieścić w szczelnym pojemniku. W temperaturze pokojowej można przechowywać go przez 3–4 dni. W chłodnym miejscu zachowa świeżość nawet nieco dłużej. Ciasto można również zamrozić na około 2 miesiące, najlepiej już pokrojone na porcje. Każdy kawałek warto szczelnie zapakować. Rozmrażaj piernik w temperaturze pokojowej bez zdejmowania opakowania, aby nie stracił wilgotności.
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego bakalie opadły na dno?
Najczęściej były zbyt ciężkie lub ciasto miało zbyt rzadką konsystencję. Pomaga krojenie owoców i orzechów na mniejsze kawałki oraz delikatne wmieszanie ich tuż przed przełożeniem masy do formy.
Czy piernik można przygotować dzień wcześniej?
Tak. To nawet bardzo dobre rozwiązanie. Po kilku godzinach smaki miodu i przypraw lepiej się łączą, a ciasto pozostaje wilgotne.
Czy można pominąć białą czekoladę?
Tak. Można ją po prostu pominąć albo zastąpić dodatkową porcją orzechów lub suszonych owoców. Piernik będzie wtedy mniej słodki.
Jak sprawdzić, czy piernik jest upieczony?
Wbij patyczek w środkową część ciasta, omijając duże kawałki śliwek i czekolady. Jeśli nie ma na nim surowej masy, piernik jest gotowy.
