Chrupiące, złociste brzegi ziemniaków, delikatne jajko w środku i aromatyczny, roztopiony ser – te małe koszyczki śniadaniowe wyglądają wyjątkowo apetycznie, a przygotowanie ich wcale nie jest trudne. To świetna alternatywa dla tradycyjnej jajecznicy, kanapek czy jajek sadzonych. Wystarczy zetrzeć ziemniaki, uformować z nich niewielkie gniazdka w foremce do muffinek, a następnie wypełnić je jajkami, szynką i serem. Po upieczeniu otrzymujemy efektowne porcje, które można wygodnie podawać bezpośrednio na talerzach. Takie śniadanie doskonale sprawdzi się w sobotni lub niedzielny poranek, szczególnie kiedy mamy ochotę przygotować coś innego niż zwykle.
Informacje praktyczne
Przygotowanie: 20 minut
Odpoczynek / wyrastanie: Nie wymaga
Pieczenie: 30–38 minut
Łączny czas: 50–58 minut
Liczba porcji: 6 koszyczków (3 porcje po 2 sztuki)
Poziom trudności: Łatwy
Wielkość formy lub naczynia: Metalowa forma do 6 dużych muffinek, z zagłębieniami o średnicy około 8 cm
Temperatura pieczenia: 200°C, grzanie góra-dół
Składniki
- 500 g ziemniaków, najlepiej typu kulinarnego B
- 6 małych jajek
- 80 g żółtego sera, np. goudy lub edamskiego
- 80 g szynki gotowanej
- 25 g masła
- 1 łyżka oleju rzepakowego (15 ml)
- ½ łyżeczki soli
- ¼ łyżeczki świeżo mielonego czarnego pieprzu
- ½ łyżeczki słodkiej papryki
- 1 łyżka drobno posiekanego szczypiorku
- 1 łyżka posiekanej natki pietruszki
Do tego przepisu najlepiej wybrać ziemniaki o średniej zawartości skrobi. Po starciu łatwo uformować z nich koszyczki, które podczas pieczenia zachowają kształt i staną się przyjemnie chrupiące.
Ważna jest również wielkość jajek. Najlepiej sprawdzą się małe jajka w rozmiarze S. Jeśli używasz większych, wybierz odpowiednio głęboką formę, aby białko nie wypłynęło poza brzegi koszyczków.
Sposób przygotowania
1. Przygotuj ziemniaki
Ziemniaki obierz, dokładnie umyj i zetrzyj na tarce o grubych oczkach.
Przełóż starte ziemniaki na czystą ściereczkę kuchenną lub do gęstego sitka. Bardzo dokładnie odciśnij nadmiar wody.
To jeden z najważniejszych momentów całego przygotowania. Jeśli ziemniaki pozostaną zbyt mokre, podczas pieczenia będą się bardziej dusić niż rumienić, a koszyczki mogą okazać się miękkie i nietrwałe.
Po odciśnięciu przełóż ziemniaki do dużej miski.
2. Dopraw ziemniaczaną masę
Rozpuść masło i pozostaw na chwilę, aby lekko przestygło.
Do startych ziemniaków dodaj roztopione masło, słodką paprykę, połowę przygotowanej soli oraz połowę pieprzu.
Wszystko dokładnie wymieszaj, najlepiej za pomocą dużej łyżki.
Masa powinna być lekko wilgotna od masła, ale nie wodnista. Poszczególne wiórki ziemniaczane powinny być równomiernie pokryte tłuszczem i przyprawami.
Nie trzeba dodawać mąki ani dodatkowego jajka. Odpowiednio odciśnięte ziemniaki po upieczeniu utworzą zwartą podstawę koszyczków.
3. Uformuj ziemniaczane koszyczki
Rozgrzej piekarnik do 200°C, ustawiając grzanie góra-dół.
Metalową formę do muffinek dokładnie posmaruj olejem rzepakowym, zwracając szczególną uwagę na dno i ścianki każdego zagłębienia.
Podziel ziemniaczaną masę na 6 równych części.
Każdą porcję umieść w osobnym zagłębieniu formy. Za pomocą łyżki lub palców rozprowadź ziemniaki po dnie i bokach, tworząc niewielkie gniazdko z wyraźnym wgłębieniem pośrodku.
Warstwa ziemniaków na dnie powinna mieć około 5–7 mm grubości. Brzegi mogą być nieco wyższe, ponieważ podczas pieczenia delikatnie się skurczą.
4. Podpiecz ziemniaczane gniazdka
Wstaw formę do rozgrzanego piekarnika na środkowy poziom.
Piecz przez około 18–22 minuty, aż brzegi koszyczków zaczną się wyraźnie rumienić, a ziemniaki staną się częściowo chrupiące.
Nie wyjmuj ich z formy na tym etapie.
Wstępne pieczenie jest konieczne, ponieważ surowe ziemniaki potrzebują więcej czasu niż jajka. Gdyby wszystkie składniki piec jednocześnie, jajka mogłyby się przesuszyć, zanim ziemniaki odpowiednio zmiękną.
5. Przygotuj nadzienie
W czasie podpiekania ziemniaków pokrój szynkę w niewielką kostkę.
Ser żółty zetrzyj na tarce o grubych oczkach.
Szczypiorek drobno posiekaj, a jajka przygotuj do ostrożnego rozbijania.
Gdy koszyczki będą już lekko zarumienione, wyjmij formę z piekarnika.
Do każdego gniazdka wsyp niewielką porcję szynki oraz startego sera. Rozłóż składniki równomiernie, pozostawiając miejsce na jajko.
6. Dodaj jajka
Do każdego koszyczka ostrożnie wbij jedno małe jajko.
Najwygodniej najpierw rozbić je do niewielkiej miseczki, a następnie delikatnie przelać do ziemniaczanego gniazdka.
Dzięki temu łatwiej uniknąć uszkodzenia żółtka i przypadkowego dostania się fragmentów skorupki do potrawy.
Posyp jajka pozostałą solą i pieprzem.
Jeśli brzegi ziemniaków są już mocno zarumienione, możesz delikatnie docisnąć wystające wiórki, aby nie przypaliły się podczas dalszego pieczenia.
7. Zapiecz do uzyskania odpowiedniej konsystencji
Zmniejsz temperaturę piekarnika do 180°C, nadal używając grzania góra-dół.
Ponownie wstaw formę do piekarnika i piecz przez około 12–16 minut, aż białka się zetną, a ser roztopi.
Jeśli lubisz miękkie żółtka, obserwuj jajka już po 12 minutach. Przy dłuższym pieczeniu żółtka będą bardziej zwarte.
Dla osób szczególnie narażonych na zakażenia pokarmowe, w tym kobiet w ciąży, dzieci i osób z obniżoną odpornością, jajka należy dopiec do całkowitego ścięcia białka i żółtka.
8. Wyjmij koszyczki i podawaj
Po wyjęciu formy z piekarnika pozostaw koszyczki na około 3 minuty, aby nieco się ustabilizowały.
Następnie delikatnie oddziel ich brzegi od formy cienką silikonową łopatką.
Ostrożnie przełóż koszyczki na talerze, starając się nie uszkodzić ziemniaczanych ścianek.
Posyp świeżym szczypiorkiem oraz natką pietruszki.
Podawaj od razu, najlepiej z pomidorkami, ogórkiem lub lekką sałatką ze świeżych warzyw.
Wskazówki, dzięki którym przepis się uda
– Dokładnie odciśnij ziemniaki. Im mniej wody pozostanie w startej masie, tym bardziej chrupiące będą brzegi koszyczków.
– Nie pomijaj wstępnego pieczenia. Dzięki niemu ziemniaki zdążą zmięknąć i zarumienić się, zanim dodasz jajka.
– Używaj metalowej formy. Metal dobrze przewodzi ciepło, dlatego ziemniaczane gniazdka łatwiej uzyskują złocistą skórkę niż w miękkich foremkach silikonowych.
– Nie przepełniaj koszyczków. Zbyt duża ilość szynki lub sera pozostawi za mało miejsca na jajko.
– Kontroluj końcowy etap pieczenia. Jajka mogą ścinać się w różnym tempie w zależności od ich wielkości, temperatury początkowej i rodzaju piekarnika.
– Odczekaj chwilę przed wyjmowaniem. Gorące koszyczki są delikatniejsze. Krótkie studzenie ułatwia przeniesienie ich na talerz.
Warianty i zamienniki
1. Koszyczki z boczkiem
Zamiast 80 g szynki użyj 60 g wędzonego boczku. Pokrój go w drobną kostkę i wcześniej podsmaż na suchej patelni. Boczek nada potrawie intensywniejszy smak, ale będzie też bardziej tłusty i słony.
2. Wersja wegetariańska
Pomiń szynkę i zastąp ją 80 g drobno pokrojonej, wcześniej podsmażonej papryki oraz pieczarek. Warzywa należy odparować na patelni, aby nie oddały zbyt dużo wilgoci podczas zapiekania.
3. Koszyczki z mozzarellą
Zamiast goudy użyj 80 g mozzarelli o niskiej zawartości wilgoci. Nadzienie będzie delikatniejsze i bardziej ciągnące. Unikaj dodawania dużej ilości mozzarelli z zalewy, ponieważ może nadmiernie rozmiękczyć ziemniaki.
4. Wersja z ostrzejszym smakiem
Do ziemniaczanej masy dodaj ¼ łyżeczki ostrej papryki zamiast części słodkiej. Możesz również zastąpić goudę cheddarem, który nada nadzieniu wyraźniejszy, lekko pikantny charakter.
Przechowywanie
Koszyczki ziemniaczane z jajkiem najlepiej podawać bezpośrednio po upieczeniu, gdy ziemniaki są chrupiące, a ser pozostaje miękki.
Jeśli przygotujesz ich więcej, pozostaw do krótkiego przestudzenia i przełóż do szczelnego pojemnika. Umieść w lodówce najpóźniej w ciągu 2 godzin od upieczenia.
Przechowuj przez maksymalnie 2 dni w temperaturze do 4°C.
Do odgrzewania najlepiej użyć piekarnika nagrzanego do 170°C. Podgrzewaj przez około 10–15 minut, aż środek będzie dokładnie gorący. Przed przechowywaniem i ponownym podgrzewaniem najlepiej wybierać koszyczki z całkowicie ściętymi jajkami.
Mrożenie nie jest zalecane. Po rozmrożeniu ziemniaki tracą chrupkość, a jajka mogą stać się gumowate i wodniste.
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego ziemniaczane koszyczki rozpadają się po wyjęciu z formy?
Najczęstszą przyczyną jest zbyt duża ilość wilgoci w ziemniakach lub zbyt krótki czas ich wstępnego pieczenia. Starte ziemniaki trzeba dokładnie odcisnąć, a gniazdka podpiec do momentu, aż ich brzegi zaczną się rumienić. Pomaga również krótkie przestudzenie przed wyjmowaniem.
Czy można przygotować koszyczki dzień wcześniej?
Tak, ale najlepiej przygotować wcześniej same ziemniaczane gniazdka. Możesz je wstępnie upiec, szybko schłodzić i przechować w lodówce do następnego dnia. Rano wystarczy włożyć nadzienie, dodać jajka i zapiec całość, aż ziemniaki będą gorące, a jajka odpowiednio ścięte.
Czy można zrobić te koszyczki bez foremki do muffinek?
Można wykorzystać niewielkie, żaroodporne kokilki o podobnej średnicy. Należy dokładnie natłuścić ich wnętrze i uformować ziemniaki w taki sam sposób. W ceramicznych naczynkach czas pieczenia może być nieco dłuższy, a brzegi mniej chrupiące.
Jak uzyskać chrupiące ziemniaki i delikatne jajko?
Najważniejsze jest pieczenie w dwóch etapach. Najpierw ziemniaki powinny się podpiec w wyższej temperaturze, a dopiero później należy dodać jajka i ser. Dzięki temu ziemniaczane brzegi będą złociste, a jajka nie będą narażone na zbyt długie pieczenie.
