Są takie potrawy, które już podczas pieczenia wypełniają dom zapachem przypominającym rodzinne niedzielne obiady. Ta zapiekanka ziemniaczana z białą kiełbasą i chrzanem właśnie do nich należy. Delikatne plastry ziemniaków, soczysta kiełbasa i kremowy sos z wyraźną, ale przyjemną nutą chrzanu tworzą wyjątkowo sycące danie. Na wierzchu powstaje apetyczna, złocista skórka, a pod nią kryją się miękkie ziemniaki otulone aromatycznym sosem. To świetny sposób na wykorzystanie składników kojarzących się z tradycyjnym żurkiem, ale w zupełnie innej postaci. Zapiekanka sprawdzi się zarówno na codzienny obiad, jak i na rodzinne spotkanie przy stole.
Informacje praktyczne
- Przygotowanie: 25 minut
- Odpoczynek: 10 minut po upieczeniu
- Pieczenie: 35–40 minut
- Łączny czas: około 75 minut
- Liczba porcji: 4–5
- Poziom trudności: Łatwy
- Wielkość naczynia: około 22 × 30 cm
- Temperatura pieczenia: 190°C, grzanie góra-dół
Składniki
- 900 g ziemniaków
- 450 g surowej białej kiełbasy
- 1 duża cebula (około 150 g)
- 2 ząbki czosnku
- 250 ml śmietanki 30%
- 100 ml mleka
- 2 łyżki tartego chrzanu ze słoiczka (około 40 g)
- 120 g sera żółtego, np. goudy
- 1 łyżka masła (15 g)
- 1 łyżeczka suszonego majeranku
- ½ łyżeczki świeżo mielonego pieprzu
- ¼ łyżeczki soli
- 2 łyżki posiekanej natki pietruszki
Sposób przygotowania
1. Przygotuj ziemniaki
Ziemniaki obierz, dokładnie opłucz i pokrój w plastry o grubości około 4–5 mm. Staraj się, aby wszystkie były podobnej wielkości, ponieważ dzięki temu równomiernie się ugotują.
Przełóż je do garnka, zalej wodą i doprowadź do wrzenia. Gotuj przez około 7–8 minut, licząc od ponownego zagotowania. Ziemniaki powinny lekko zmięknąć, ale nadal zachowywać swój kształt.
Odcedź je i pozostaw na kilka minut, aby odparowały. Nie gotuj ich do całkowitej miękkości, ponieważ będą jeszcze pieczone w sosie.
2. Przygotuj białą kiełbasę
Surową białą kiełbasę włóż do garnka z wodą podgrzaną do około 80–85°C. Utrzymuj wodę poniżej wrzenia i parz kiełbasę przez około 15–20 minut, aż będzie ugotowana w środku.
Wyjmij ją, lekko przestudź, a następnie pokrój w plastry o grubości około 1–1,5 cm.
Dzięki wcześniejszemu sparzeniu kiełbasa będzie łatwiejsza do pokrojenia, a jej kawałki zachowają ładny kształt podczas zapiekania.
3. Podsmaż cebulę i czosnek
Cebulę obierz i pokrój w drobną kostkę. Czosnek przeciśnij przez praskę lub bardzo drobno posiekaj.
Na patelni rozpuść masło. Dodaj cebulę i smaż na średnim ogniu przez około 5–6 minut, aż stanie się miękka i lekko złocista.
Następnie dodaj czosnek oraz majeranek. Wymieszaj i smaż jeszcze przez 30 sekund.
Nie dopuszczaj do mocnego zrumienienia czosnku, ponieważ może nadać całemu daniu gorzkawy posmak.
4. Przygotuj kremowy sos chrzanowy
Do miski wlej śmietankę oraz mleko. Dodaj tarty chrzan, sól i świeżo mielony pieprz.
Całość dokładnie wymieszaj trzepaczką, aż powstanie jednolity sos.
Następnie dodaj podsmażoną cebulę z czosnkiem i majerankiem.
Sos powinien mieć delikatnie pikantny, chrzanowy aromat. Podczas pieczenia jego ostrość nieco złagodnieje, a smak połączy się z ziemniakami i kiełbasą.
Jeżeli używasz bardzo ostrego chrzanu, możesz zacząć od nieco mniejszej ilości i dostosować smak przed połączeniem sosu z pozostałymi składnikami.
5. Ułóż składniki w naczyniu
Rozgrzej piekarnik do 190°C, ustawiając grzanie góra-dół.
Przygotuj naczynie żaroodporne o wymiarach około 22 × 30 cm.
Na dnie rozprowadź kilka łyżek sosu chrzanowego. Następnie ułóż połowę podgotowanych ziemniaków.
Na ziemniakach rozłóż połowę plasterków białej kiełbasy i polej częścią sosu.
Ułóż drugą warstwę ziemniaków, pozostałą kiełbasę i wlej resztę sosu.
Delikatnie potrząśnij naczyniem, aby sos przedostał się między warstwy.
Na koniec posyp zapiekankę równomiernie startym żółtym serem.
6. Piecz do uzyskania złocistej skórki
Wstaw naczynie na środkowy poziom rozgrzanego piekarnika.
Piecz przez około 35–40 minut, aż sos zacznie delikatnie bulgotać przy brzegach, a ser na powierzchni stanie się złocisty.
Jeżeli wierzch zacznie rumienić się zbyt szybko, przykryj naczynie luźno folią aluminiową.
Pod koniec pieczenia sprawdź ziemniaki widelcem. Powinny być całkowicie miękkie, ale nie rozpadać się.
7. Odstaw i podawaj
Po wyjęciu z piekarnika pozostaw zapiekankę na około 10 minut.
To ważny moment, ponieważ gorący sos lekko zgęstnieje, dzięki czemu łatwiej będzie nakładać porcje.
Przed podaniem posyp wierzch świeżo posiekaną natką pietruszki.
Najlepiej smakuje na ciepło, kiedy ziemniaki są miękkie, kiełbasa soczysta, a kremowy sos nadal otula wszystkie składniki.
Wskazówki, dzięki którym przepis się uda
1. Wybierz odpowiednie ziemniaki. Najlepiej sprawdzą się ziemniaki typu kulinarnego B. Po podgotowaniu zachowują kształt, a podczas pieczenia stają się przyjemnie miękkie.
2. Nie pomijaj podgotowania ziemniaków. Surowe plastry mogą potrzebować znacznie dłuższego pieczenia, szczególnie gdy są grubsze.
3. Uważaj na ilość soli. Biała kiełbasa, ser i chrzan ze słoiczka mogą być już słone. Dlatego warto doprawiać sos oszczędnie.
4. Nie używaj zbyt dużego naczynia. W szerokiej formie sos szybciej odparuje, a zapiekanka może stać się sucha.
5. Pozwól zapiekance odpocząć. Krojenie bezpośrednio po wyjęciu z piekarnika sprawi, że sos będzie bardziej płynny i trudniej będzie uzyskać zwarte porcje.
6. Kontroluj stopień zarumienienia. Każdy piekarnik piecze nieco inaczej. Najważniejsze są miękkie ziemniaki, gorący środek i apetyczna skórka.
Warianty i zamienniki
Zapiekanka z dodatkiem jajek
Możesz dodać 2 jajka ugotowane na twardo, pokrojone w ćwiartki. Ułóż je między warstwami ziemniaków i kiełbasy. Dzięki temu danie jeszcze bardziej nawiąże do tradycyjnego żurku.
Wersja z wędzoną kiełbasą
Białą kiełbasę można zastąpić dobrej jakości kiełbasą wędzoną. Smak będzie intensywniejszy i bardziej wyrazisty. Jeśli kiełbasa jest gotowa do spożycia, nie wymaga wcześniejszego parzenia.
Delikatniejszy sos
Jeżeli nie przepadasz za ostrym chrzanem, zmniejsz jego ilość do jednej łyżki. Zapiekanka pozostanie aromatyczna, ale będzie łagodniejsza.
Zapiekanka z porem
Zamiast cebuli możesz wykorzystać około 150 g jasnej części pora. Pokrój go w cienkie półplasterki i podsmaż na maśle do miękkości. Nada potrawie delikatnie słodkawy smak.
Przechowywanie
Gotową zapiekankę pozostaw do lekkiego przestudzenia, a następnie przełóż do szczelnego pojemnika i wstaw do lodówki najpóźniej w ciągu dwóch godzin od upieczenia.
Przechowuj ją w temperaturze do 4°C przez maksymalnie 3 dni.
Najlepiej odgrzewać porcje w piekarniku rozgrzanym do 170°C przez około 15–20 minut, aż będą dokładnie gorące również w środku.
Zapiekankę można także zamrozić na okres do 2 miesięcy, jednak po rozmrożeniu ziemniaki mogą być nieco bardziej miękkie, a sos mniej jednolity. Rozmrażaj ją w lodówce, a następnie dokładnie podgrzej.
Najczęściej zadawane pytania
Czy można przygotować zapiekankę dzień wcześniej?
Tak. Możesz wcześniej sparzyć kiełbasę, podgotować ziemniaki i przygotować sos. Po ostudzeniu przechowuj składniki oddzielnie w lodówce. Następnego dnia ułóż wszystko w naczyniu i upiecz. Zimna zapiekanka może potrzebować kilku dodatkowych minut pieczenia.
Dlaczego sos chrzanowy wyszedł zbyt rzadki?
Najczęściej przyczyną jest nadmiar wilgoci w ziemniakach albo zbyt krótki czas pieczenia. Ważne, aby dobrze odcedzić ziemniaki i pozwolić im odparować. Po upieczeniu odstawienie zapiekanki na 10 minut również pomaga uzyskać gęstszą konsystencję.
Czy można użyć gotowanej białej kiełbasy?
Tak. Biała kiełbasa parzona lub gotowana nadaje się do tego przepisu. Wystarczy pokroić ją w plastry i ułożyć między ziemniakami. Nie trzeba ponownie gotować jej przed zapiekaniem.
Czy zapiekanka będzie bardzo ostra od chrzanu?
Nie powinna być przesadnie ostra. Śmietanka i mleko łagodzą smak chrzanu, a podczas pieczenia jego intensywność dodatkowo się zmniejsza. Ostateczny efekt zależy jednak od rodzaju użytego chrzanu.
Ta ziemniaczana zapiekanka z białą kiełbasą i chrzanem to doskonały przykład tego, jak ze znanych, prostych składników przygotować coś nieco innego niż zwykle. Jest sycąca, aromatyczna i wyjątkowo przyjemna w chłodniejsze dni. Wystarczy podać ją prosto z piekarnika, aby stworzyć domowy obiad, przy którym cała rodzina chętnie usiądzie do stołu.
