Chrupiące paluchy z ciasta francuskiego z szynką i serem to jedna z tych przekąsek, które wymagają niewiele pracy, a po upieczeniu wyglądają wyjątkowo apetycznie. Delikatne warstwy ciasta stają się złociste i kruche, ser przyjemnie się zapieka, a szynka nadaje całości wyrazisty smak. Dodatek tymianku sprawia, że paluchy pachną jeszcze lepiej już podczas pieczenia. Można podawać je na ciepło albo po ostudzeniu, dlatego świetnie nadają się na przyjęcia, pikniki, wieczór z rodziną lub jako szybka słona przekąska do zabrania ze sobą.
Informacje praktyczne
- Przygotowanie: 15 minut
- Chłodzenie: 10 minut
- Pieczenie: 18–22 minuty
- Czas całkowity: około 45 minut
- Porcje: około 14–16 paluchów
- Trudność: łatwa
- Temperatura pieczenia: 200°C, góra-dół
- Potrzebny sprzęt: duża blacha, papier do pieczenia
Składniki
- 1 arkusz schłodzonego ciasta francuskiego, około 275 g
- 100 g cienko krojonej szynki
- 120 g sera żółtego, np. goudy lub cheddara
- 1 łyżka musztardy łagodnej lub Dijon
- 1 jajko
- 1 łyżka mleka
- 1 łyżeczka świeżych listków tymianku lub 1/2 łyżeczki suszonego
- 1/4 łyżeczki świeżo mielonego czarnego pieprzu
Przygotowanie
- Przygotuj piekarnik i składniki. Rozgrzej piekarnik do 200°C z grzaniem góra-dół. Dużą blachę wyłóż papierem do pieczenia. Ser zetrzyj na średnich oczkach tarki, a większe plastry szynki pokrój tak, aby łatwo było rozłożyć je równomiernie na cieście.
- Przygotuj ciasto. Zimne ciasto francuskie rozwiń na papierze, na którym było zapakowane. Jedną połowę powierzchni bardzo cienko posmaruj musztardą, pozostawiając około 1 cm wolnego miejsca przy krawędziach.
- Dodaj nadzienie. Na części posmarowanej musztardą rozłóż szynkę, a następnie posyp około 100 g startego sera. Dodaj połowę tymianku oraz świeżo mielony pieprz. Nie przesadzaj z ilością nadzienia, ponieważ podczas skręcania paluchów jego nadmiar może wypadać.
- Złóż i pokrój. Przykryj nadzienie drugą połową ciasta i lekko dociśnij dłonią. Możesz bardzo delikatnie przejechać po powierzchni wałkiem, aby warstwy się połączyły. Pokrój ciasto ostrym nożem lub radełkiem na paski szerokości około 2 cm.
- Uformuj paluchy. Każdy pasek chwyć za oba końce i ostrożnie skręć kilka razy w przeciwnych kierunkach, tworząc spiralę. Układaj paluchy na przygotowanej blasze, zachowując między nimi około 2–3 cm odstępu. Wstaw blachę do lodówki na 10 minut. Schłodzone ciasto lepiej zachowuje kształt podczas pieczenia.
- Posmaruj i posyp. Jajko dokładnie roztrzep z mlekiem. Posmaruj nim wierzch paluchów za pomocą pędzelka. Posyp pozostałymi 20 g sera oraz resztą tymianku.
- Upiecz. Wstaw blachę na środkowy poziom rozgrzanego piekarnika. Piecz przez około 18–22 minuty, aż paluchy mocno wyrosną, będą złocistobrązowe i chrupiące, a ser miejscami apetycznie się przyrumieni. Po wyjęciu pozostaw je na blasze przez około 5 minut, a następnie przełóż na kratkę lub talerz.
Wskazówki
- Ciasto francuskie powinno pozostać zimne aż do momentu pieczenia. Jeśli podczas przygotowania mocno zmięknie, włóż uformowane paluchy do lodówki na dodatkowe 10–15 minut.
- Nie nakładaj zbyt dużo sera. Nadmiar może wypłynąć na blachę i utrudnić równomierne wyrastanie ciasta.
- Szynkę warto wybierać w cienkich plastrach. Grube kawałki utrudniają skręcanie pasków.
- Nie trzeba dodatkowo solić nadzienia. Szynka i ser zazwyczaj dostarczają wystarczająco dużo soli.
- Najbardziej chrupiące są krótko po upieczeniu, gdy ciasto pozostaje lekkie i kruche.
- Jeśli spód rumieni się zbyt szybko, w kolejnej partii ustaw blachę o jeden poziom wyżej.
Warianty i zamienniki
Z salami: szynkę można zastąpić około 80–100 g cienko pokrojonego salami. W takim przypadku warto wybrać łagodniejszy ser.
Z parmezanem: część goudy zastąp 30 g drobno startego parmezanu. Paluchy będą miały intensywniejszy, bardziej wytrawny smak.
Z pesto: zamiast musztardy rozsmaruj bardzo cienką warstwę zielonego pesto. Nie używaj go zbyt dużo, ponieważ nadmiar oleju może sprawić, że ciasto będzie mniej chrupiące.
Bez mięsa: pomiń szynkę i wykorzystaj około 130 g sera. Możesz dodać odrobinę suszonego oregano, tymianku albo bardzo drobno posiekanych suszonych pomidorów.
Lekko pikantne: do nadzienia dodaj szczyptę płatków chili albo posmaruj ciasto cienką warstwą ostrej musztardy.
Przechowywanie
Paluchy najlepiej smakują w dniu przygotowania. Po całkowitym wystudzeniu można przechowywać je w szczelnie zamkniętym pojemniku w lodówce przez maksymalnie 2 dni.
Przed ponownym podaniem warto podgrzać je przez około 5–7 minut w piekarniku nagrzanym do 180°C. Dzięki temu odzyskają znaczną część swojej chrupkości. Kuchenka mikrofalowa nie jest najlepszym rozwiązaniem, ponieważ ciasto francuskie szybko staje się w niej miękkie.
Najczęściej zadawane pytania
Czy paluchy można przygotować wcześniej?
Tak. Możesz uformować je kilka godzin przed pieczeniem, ułożyć na blasze, przykryć i przechowywać w lodówce. Posmaruj je jajkiem bezpośrednio przed włożeniem do piekarnika.
Dlaczego ciasto francuskie nie jest chrupiące?
Najczęstszą przyczyną jest zbyt ciepłe ciasto, za duża ilość wilgotnego nadzienia albo niedostatecznie rozgrzany piekarnik. Ciasto powinno trafiać zimne do piekarnika nagrzanego do pełnej temperatury.
Jaki ser najlepiej nadaje się do paluchów?
Dobrze sprawdzają się sery, które łatwo się topią, ale nie uwalniają zbyt dużo wody, między innymi gouda, cheddar czy ementaler. Można również połączyć dwa różne sery.
Z czym podawać paluchy z szynką i serem?
Można je serwować samodzielnie albo z dipem czosnkowym, pomidorowym czy jogurtowo-ziołowym. Dobrze sprawdzają się również jako dodatek do kremowych zup oraz element półmiska z przekąskami.
