Gulasz wołowy z ziemniakami i marchewką to klasyczne, rozgrzewające danie jednogarnkowe, które najlepiej smakuje po spokojnym, długim duszeniu. Wołowina staje się miękka i soczysta, ziemniaki chłoną aromatyczny sos, a marchew dodaje naturalnej słodyczy i koloru. Całość doprawiona papryką, czosnkiem, tymiankiem i liściem laurowym ma głęboki, domowy smak. To świetny wybór na chłodniejsze dni, rodzinny obiad albo przygotowanie większej porcji na dwa dni. Gulasz nie wymaga skomplikowanych technik – najważniejsze jest dobre obsmażenie mięsa i cierpliwe duszenie na małym ogniu.
Informacje praktyczne
- Przygotowanie: około 25 minut
- Duszenie: około 1 godziny 45 minut
- Czas całkowity: około 2 godzin 10 minut
- Porcje: 5–6
- Trudność: łatwa
- Najlepsze naczynie: duży garnek z grubym dnem lub garnek żeliwny
- Najlepiej podawać: bardzo gorący
- Przechowywanie: do 3 dni w lodówce
- Nadaje się do zamrażania: tak
Składniki
Gulasz
- 900 g wołowiny na gulasz, np. łopatki lub pręgi bez kości
- 700 g ziemniaków
- 400 g marchewki
- 2 duże cebule
- 3 ząbki czosnku
- 2 łyżki oleju
- 1 łyżka masła
- 2 łyżki koncentratu pomidorowego
- 400 g krojonych pomidorów z puszki
- 700 ml bulionu wołowego
- 1,5 łyżeczki słodkiej papryki
- 1/2 łyżeczki wędzonej papryki
- 1/2 łyżeczki suszonego tymianku
- 1/2 łyżeczki majeranku
- 2 liście laurowe
- 3 ziarna ziela angielskiego
- sól
- świeżo mielony czarny pieprz
Do wykończenia
- 2 łyżki posiekanej natki pietruszki
- 1 łyżeczka sosu Worcestershire, opcjonalnie
- 1 łyżeczka soku z cytryny, opcjonalnie
Przygotowanie
- Przygotuj mięso.
Wołowinę osusz papierowym ręcznikiem i pokrój na duże kawałki, mniej więcej 3–4 cm. Dopraw solą i pieprzem. Mięso powinno być dobrze osuszone, ponieważ wtedy łatwiej się zrumieni. - Obsmaż wołowinę.
W dużym garnku mocno rozgrzej olej. Wołowinę smaż partiami, nie układając kawałków zbyt ciasno. Obsmaż z każdej strony na głęboki brązowy kolor. Każdą gotową partię przekładaj na talerz. - Podsmaż cebulę.
Zmniejsz ogień i dodaj masło. Wrzuć cebulę pokrojoną w większą kostkę lub piórka. Smaż około 5 minut, aż zmięknie i lekko się zezłoci. - Dodaj czosnek i przyprawy.
Dodaj posiekany czosnek, koncentrat pomidorowy, słodką i wędzoną paprykę, tymianek oraz majeranek. Smaż około minuty, często mieszając. Koncentrat powinien lekko się przyrumienić, ale nie przypalić. - Rozpocznij duszenie.
Wołowinę przełóż z powrotem do garnka. Dodaj krojone pomidory, bulion, liście laurowe i ziele angielskie. Płyn powinien niemal przykrywać mięso. Doprowadź do wrzenia, a następnie zmniejsz ogień do minimum. - Duś wołowinę.
Przykryj garnek i duś przez około 60–75 minut. Co jakiś czas zamieszaj i sprawdź poziom płynu. Jeśli sos mocno odparuje, dolej trochę gorącego bulionu lub wody. - Dodaj marchew i ziemniaki.
Marchew pokrój na duże kawałki, a ziemniaki w kostkę około 3 cm. Dodaj do mięsa i wymieszaj. Duś kolejne 35–45 minut, aż warzywa będą miękkie, a wołowina zacznie łatwo rozpadać się pod naciskiem widelca. - Dopraw sos.
Usuń liście laurowe i ziele angielskie. Dodaj opcjonalnie sos Worcestershire oraz kilka kropli soku z cytryny. Spróbuj i dopraw solą oraz pieprzem. - Podawaj.
Pozostaw gulasz na około 5–10 minut przed podaniem. Posyp świeżą natką pietruszki i nakładaj razem z dużą ilością gęstego sosu.
Jak uzyskać naprawdę miękką wołowinę?
Najważniejsze jest wybranie odpowiedniego kawałka mięsa. Do gulaszu najlepiej nadają się części zawierające trochę tkanki łącznej, takie jak łopatka, kark wołowy czy pręga. Podczas długiego duszenia kolagen stopniowo się rozpuszcza i mięso staje się miękkie.
Nie należy próbować przyspieszać procesu bardzo wysoką temperaturą. Gulasz powinien jedynie delikatnie bulgotać.
Jeżeli po półtorej godzinie wołowina nadal jest twarda, zwykle nie oznacza to, że została zepsuta – potrzebuje po prostu więcej czasu. Duże kawałki mogą wymagać nawet ponad 2 godzin duszenia.
Dlaczego warto obsmażyć mięso?
Obsmażenie wołowiny przed duszeniem daje znacznie głębszy smak.
Na powierzchni mięsa powstaje brązowa, aromatyczna warstwa, a przyrumienione fragmenty pozostające na dnie garnka wzbogacają później cały sos.
Dlatego mięso należy smażyć partiami. Jeśli wrzucimy całą porcję jednocześnie, temperatura garnka spadnie i wołowina zacznie się gotować we własnym soku zamiast rumienić.
Jak zagęścić gulasz bez mąki?
Ziemniaki naturalnie uwalniają trochę skrobi, więc sos podczas duszenia stopniowo staje się gęstszy.
Jeśli pod koniec nadal jest zbyt płynny, zdejmij pokrywkę i gotuj gulasz przez 10–15 minut.
Można również wyjąć kilka kawałków ziemniaków, rozgnieść je widelcem i wmieszać do sosu.
Nie trzeba wtedy dodawać mąki ani zasmażki.
Warianty i zamienniki
Z pieczarkami
Dodaj 250 g pieczarek pokrojonych na połówki lub ćwiartki. Najlepiej podsmażyć je osobno i dodać około 20 minut przed końcem duszenia.
Z czerwonym winem
Po podsmażeniu koncentratu wlej około 150 ml wytrawnego czerwonego wina. Gotuj 2–3 minuty, a następnie dodaj bulion.
Z papryką
Jedną dużą czerwoną paprykę pokrój w większą kostkę i dodaj razem z marchewką.
Z batatami
Część ziemniaków można zastąpić batatem. Danie będzie nieco słodsze i bardziej kolorowe.
Pikantniejsza wersja
Dodaj pół łyżeczki ostrej papryki albo drobno posiekaną papryczkę chili.
Z czym podawać gulasz?
Ponieważ w gulaszu znajdują się już ziemniaki i marchew, jest on pełnym daniem i nie wymaga wielu dodatków.
Świetnie smakuje ze świeżym chlebem, bagietką lub pieczywem na zakwasie, którym można zebrać sos z talerza.
Dobrze pasują także ogórki kiszone, buraczki albo prosta surówka z kapusty.
Jeżeli chcesz przygotować bardzo sycący obiad, można podać mniejszą porcję gulaszu z kaszą gryczaną lub kluskami.
Przechowywanie
Po całkowitym ostudzeniu gulasz przełóż do szczelnego pojemnika i przechowuj w lodówce przez około 3 dni.
To jedno z dań, które często smakuje jeszcze lepiej następnego dnia, ponieważ sos i przyprawy mają więcej czasu na połączenie.
Podgrzewaj powoli w garnku na małym ogniu. Jeśli sos bardzo zgęstniał, dodaj kilka łyżek wody lub bulionu.
Gulasz można również zamrozić na około 2–3 miesiące. Po rozmrożeniu ziemniaki mogą być nieco bardziej miękkie, ale smak pozostanie bardzo dobry.
Najczęściej zadawane pytania
Jakie mięso jest najlepsze na gulasz?
Najlepiej sprawdzi się łopatka, kark wołowy, pręga lub inne kawałki przeznaczone do długiego duszenia.
Dlaczego wołowina jest twarda?
Najczęściej była duszona zbyt krótko. Wołowina na gulasz potrzebuje spokojnego i długiego gotowania, aby tkanka łączna mogła zmięknąć.
Czy ziemniaki można dodać od początku?
Lepiej nie. Po bardzo długim duszeniu mogą całkowicie się rozpaść. Dodaj je dopiero wtedy, gdy mięso jest już częściowo miękkie.
Czy można przygotować gulasz dzień wcześniej?
Tak. To wręcz świetny pomysł. Po nocy w lodówce smak jest jeszcze głębszy.
Czy można przygotować gulasz w piekarniku?
Tak. Po obsmażeniu składników przykryj garnek i duś w 160–170°C przez około 2 godziny, dodając warzywa w drugiej części pieczenia.
Co zrobić, jeśli sos jest zbyt kwaśny?
Dodaj niewielką szczyptę cukru lub kawałek dodatkowej marchewki i gotuj jeszcze kilka minut. Naturalna słodycz warzyw złagodzi kwasowość pomidorów.
