Kalafior z sosem serowym to jedno z tych prostych dań, które z kilku podstawowych składników potrafią zamienić zwykłe warzywo w naprawdę apetyczny obiad. Delikatne różyczki kalafiora zostają otulone aksamitnym sosem przygotowanym na maśle, mleku i dwóch rodzajach sera, a następnie krótko zapieczone do momentu, gdy powierzchnia zacznie się lekko rumienić. Sos jest kremowy, wyrazisty, ale nie przytłacza naturalnego smaku warzywa. Tak przygotowany kalafior można podać jako samodzielne danie z pieczywem albo jako dodatek do pieczonego mięsa, ryby czy ziemniaków. Przepis jest łatwy i świetnie nadaje się również dla początkujących.
Informacje praktyczne
- Przygotowanie: 15 minut
- Gotowanie kalafiora: 7–8 minut
- Przygotowanie sosu: około 10 minut
- Zapiekanie: 15–20 minut
- Czas całkowity: około 50 minut
- Porcje: 4–6
- Trudność: łatwa
- Temperatura pieczenia: 200°C, góra-dół
- Naczynie: około 22 × 30 cm
Składniki
Kalafior
- 1 duży kalafior, około 900 g
- 1 łyżeczka soli do wody
Kremowy sos serowy
- 40 g masła
- 35 g mąki pszennej
- 500 ml mleka
- 150 g tartego sera cheddar
- 60 g drobno startego parmezanu
- 1 łyżeczka musztardy Dijon
- 1/4 łyżeczki gałki muszkatołowej
- 1/4 łyżeczki świeżo mielonego czarnego pieprzu
- 1/4 łyżeczki soli
Do zapieczenia
- 60 g tartego sera cheddar lub goudy
- 20 g parmezanu
Opcjonalnie do podania
- 2 łyżki posiekanej natki pietruszki
- garść płatków migdałowych
- świeżo mielony pieprz
Przygotowanie
- Podziel i ugotuj kalafior.
Kalafior oczyść z liści i podziel na średniej wielkości różyczki. Grubszą część łodygi również możesz wykorzystać – obierz ją z twardej warstwy i pokrój na mniejsze kawałki. W dużym garnku zagotuj osoloną wodę. Wrzuć kalafior i gotuj przez około 7–8 minut. Powinien zmięknąć, ale nadal zachować jędrność. - Dokładnie odcedź warzywo.
Ugotowany kalafior przełóż na duże sitko i pozostaw na kilka minut. Ten etap jest ważny, ponieważ woda pozostająca pomiędzy różyczkami może rozrzedzić sos podczas zapiekania. Jeśli kalafior jest bardzo mokry, delikatnie osusz go papierowym ręcznikiem. - Przygotuj bazę sosu.
W rondelku rozpuść masło na średnim ogniu. Wsyp mąkę i energicznie wymieszaj trzepaczką. Podgrzewaj około 1–2 minuty, cały czas mieszając. Mąka powinna połączyć się z tłuszczem i lekko się podgrzać, ale nie może się mocno zrumienić. - Dodaj mleko.
Wlewaj mleko stopniowo, najlepiej w 4–5 porcjach. Po każdej porcji dokładnie mieszaj trzepaczką, aż masa będzie całkowicie gładka. Gotuj na małym lub średnim ogniu przez około 4–5 minut. Sos powinien zacząć wyraźnie gęstnieć. - Dodaj sery i przyprawy.
Zmniejsz ogień do minimum. Dodaj cheddar, parmezan, musztardę Dijon, gałkę muszkatołową, pieprz i sól. Mieszaj do całkowitego rozpuszczenia sera. Sos powinien być gładki, kremowy i na tyle gęsty, aby dobrze pokrywał różyczki kalafiora. - Złóż danie.
Piekarnik nagrzej do 200°C. Kalafior przełóż do lekko natłuszczonego naczynia do zapiekania. Polej równomiernie gorącym sosem serowym. Delikatnie porusz naczyniem lub lekko przemieszaj warzywo, aby sos dostał się pomiędzy różyczki. - Posyp serem.
Wierzch posyp dodatkowym cheddarem lub goudą oraz parmezanem. Jeśli lubisz lekko chrupiące wykończenie, możesz dodać również 2–3 łyżki płatków migdałowych. - Zapiecz.
Wstaw naczynie do piekarnika na około 15–20 minut. Sos powinien delikatnie bulgotać przy brzegach, a ser na powierzchni lekko się zrumienić. Dla mocniej przypieczonego wierzchu można na ostatnie 2–3 minuty włączyć funkcję grilla. Po wyjęciu odczekaj około 5 minut przed podaniem.
Porady, dzięki którym kalafior z sosem serowym się uda
Kalafiora nie należy gotować do całkowitej miękkości przed zapiekaniem. W piekarniku będzie jeszcze podgrzewany i zbyt miękkie różyczki mogłyby się rozpaść.
Bardzo ważne jest dokładne odsączenie warzywa. Im mniej wody trafi do naczynia, tym bardziej kremowy pozostanie sos.
Mleko najlepiej dodawać do zasmażki stopniowo. Jednorazowe wlanie całej ilości może spowodować powstawanie grudek.
Ser dodawaj dopiero po zmniejszeniu ognia. Bardzo intensywne gotowanie może sprawić, że sos stanie się ziarnisty.
Nie przesadzaj z solą na początku. Cheddar i szczególnie parmezan same w sobie są dość słone.
Jeśli sos wydaje się zbyt gęsty jeszcze przed zapiekaniem, dodaj 2–3 łyżki mleka. Jeśli jest zbyt rzadki, podgrzewaj go jeszcze minutę lub dwie.
Warianty i zamienniki
Kalafior z brokułem
Połowę kalafiora można zastąpić brokułem. Brokuł gotuj nieco krócej – około 4–5 minut – aby po zapieczeniu nie był zbyt miękki.
Z serem pleśniowym
Do sosu dodaj 50–70 g gorgonzoli lub innego łagodnego sera pleśniowego, zmniejszając ilość cheddara. Danie będzie bardziej wyraziste i kremowe.
Z chrupiącą posypką
Wymieszaj 40 g bułki tartej panko z 15 g roztopionego masła i 20 g parmezanu. Posyp kalafior przed zapiekaniem. Powierzchnia będzie znacznie bardziej chrupiąca.
Z boczkiem
Jeśli nie potrzebujesz wersji wegetariańskiej, dodaj 100 g chrupiąco usmażonego boczku. Najlepiej rozsypać go pomiędzy różyczkami przed polaniem sosem.
Z ziemniakami
Do naczynia można dodać około 400 g ugotowanych ziemniaków pokrojonych w grube plasterki. Powstanie bardziej sycąca zapiekanka obiadowa.
Lżejsza wersja
Część mleka można zastąpić bulionem warzywnym, a ilość sera zmniejszyć o około jedną trzecią. Sos będzie lżejszy, choć mniej intensywnie serowy.
Przechowywanie
Po całkowitym ostudzeniu kalafior przełóż do szczelnego pojemnika lub przykryj naczynie. W lodówce można przechowywać go przez około 2–3 dni.
Najlepiej odgrzewać danie w piekarniku nagrzanym do 175°C przez około 10–15 minut. Wierzch ponownie lekko się przyrumieni, a sos odzyska przyjemną konsystencję.
Można również użyć kuchenki mikrofalowej, jednak wtedy powierzchnia nie będzie już chrupiąca.
Mrożenie nie jest szczególnie polecane. Po rozmrożeniu kalafior może stać się bardzo miękki, a sos serowy czasami lekko się rozwarstwia.
Najczęściej zadawane pytania
Jaki ser najlepiej nadaje się do sosu?
Najlepszy jest ser, który dobrze się topi i ma wyraźny smak, np. cheddar, gouda, gruyère lub emmental. Połączenie jednego z nich z parmezanem daje bardzo dobry efekt.
Czy można użyć mrożonego kalafiora?
Tak. Nie trzeba go całkowicie rozmrażać, ale warto ugotować go o około 2 minuty krócej i bardzo dokładnie odsączyć przed zapiekaniem.
Dlaczego sos serowy ma grudki?
Najczęściej mleko zostało dodane zbyt szybko albo sos nie był wystarczająco intensywnie mieszany. Najbezpieczniej wlewać mleko stopniowo i używać trzepaczki.
Czy kalafior trzeba wcześniej gotować?
Tak, ale tylko krótko. Surowy kalafior potrzebowałby znacznie dłuższego zapiekania, przez co sos mógłby się przesuszyć, zanim warzywo zmięknie.
Z czym podawać kalafior z sosem serowym?
Może być samodzielnym daniem z pieczywem lub ziemniakami. Świetnie pasuje również jako dodatek do pieczonego kurczaka, ryby, kotletów warzywnych albo dużej porcji świeżej sałaty.
