Kasza jaglana zapiekana z jabłkami à la szarlotka to połączenie klasycznego smaku domowego jabłecznika z delikatną, sycącą kaszą jaglaną. Miękkie jabłka z cynamonem tworzą soczystą, aromatyczną warstwę, a ugotowana na mleku jaglanka po zapieczeniu staje się zwarta, ale nadal przyjemnie kremowa. Wierzch można wykończyć prostą kruszonką, dzięki której deser zyskuje chrupiący kontrast. Danie świetnie sprawdzi się na ciepłe śniadanie, podwieczorek lub lekki deser dla całej rodziny. Można przygotować je wcześniej i później podgrzać, dlatego dobrze nadaje się również do planowania posiłków na kilka dni.
Informacje praktyczne
- Przygotowanie: około 25 minut
- Gotowanie kaszy: 18–20 minut
- Pieczenie: 30–35 minut
- Czas całkowity: około 1 godziny 15 minut
- Porcje: 8
- Trudność: łatwa
- Forma: okrągła 24 cm lub prostokątna około 20 × 28 cm
- Temperatura pieczenia: 180°C, góra-dół
- Najlepiej podawać: lekko ciepłe lub po całkowitym ostudzeniu
Składniki
Masa jaglana
- 200 g kaszy jaglanej
- 500 ml mleka
- 250 ml wody
- 2 duże jajka
- 40 g masła
- 50 g cukru lub 40 g miodu
- 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego
- 1/2 łyżeczki cynamonu
- szczypta soli
Warstwa jabłkowa
- 800 g jabłek
- 25 g masła
- 30 g brązowego cukru
- 1,5 łyżeczki cynamonu
- 1 łyżka soku z cytryny
- 1 łyżeczka skrobi ziemniaczanej
- szczypta gałki muszkatołowej, opcjonalnie
Kruszonka
- 80 g mąki pszennej
- 50 g zimnego masła
- 40 g cukru
- 30 g płatków owsianych
- 1/2 łyżeczki cynamonu
Przygotowanie
- Przepłucz kaszę jaglaną.
Kaszę przełóż na drobne sitko i bardzo dokładnie przepłucz ciepłą wodą, a następnie przelej wrzątkiem. Dzięki temu pozbędziesz się charakterystycznej goryczki. Przełóż kaszę do garnka, dodaj mleko, wodę oraz szczyptę soli. - Ugotuj jaglankę.
Doprowadź całość do wrzenia, następnie zmniejsz ogień i gotuj pod częściowym przykryciem przez około 18–20 minut. Kasza powinna wchłonąć prawie cały płyn i stać się miękka. Dodaj masło, wanilię, cukier oraz cynamon. Wymieszaj i pozostaw na około 10 minut do lekkiego przestudzenia. - Przygotuj jabłka.
Jabłka obierz, usuń gniazda nasienne i pokrój w niewielką kostkę. Na dużej patelni rozpuść masło, dodaj owoce, brązowy cukier, cynamon i opcjonalnie gałkę muszkatołową. Smaż około 6–8 minut, aż jabłka lekko zmiękną, ale nadal będą zachowywać kształt. - Zagęść nadzienie.
Dodaj sok z cytryny. Skrobię wymieszaj z 1 łyżką zimnej wody i wlej do jabłek. Podgrzewaj jeszcze około minutę. Powstanie lekko gęsty, błyszczący sos, który podczas pieczenia nie wypłynie z warstwy owocowej. Zdejmij patelnię z ognia. - Przygotuj masę jaglaną.
Do lekko przestudzonej kaszy dodaj dwa jajka i dokładnie wymieszaj. Masa nie powinna być bardzo gorąca, aby jajka nie ścięły się od razu. Piekarnik nagrzej do 180°C. Formę wyłóż papierem do pieczenia lub lekko posmaruj masłem. - Ułóż warstwy.
Około 2/3 masy jaglanej przełóż do formy i wyrównaj. Na wierzchu rozprowadź jabłka wraz z powstałym sosem. Przykryj pozostałą częścią kaszy, nie dociskając jej zbyt mocno. Można pozostawić kilka widocznych kawałków jabłek. - Zrób kruszonkę.
Mąkę, płatki owsiane, cukier i cynamon wymieszaj w misce. Dodaj zimne masło pokrojone w kostkę i szybko rozetrzyj palcami, aż powstaną nieregularne okruszki. Rozsyp kruszonkę na powierzchni zapiekanki. - Upiecz.
Wstaw formę do piekarnika i piecz przez około 30–35 minut. Wierzch powinien być złocisty, a brzegi lekko przyrumienione. Po wyjęciu pozostaw deser w formie przez minimum 15 minut. Dzięki temu warstwy ustabilizują się i łatwiej będzie pokroić całość na porcje.
Porady, dzięki którym zapiekana jaglanka się uda
Najważniejsze jest dokładne przepłukanie kaszy jaglanej. Jeśli ten krok zostanie pominięty, gotowa zapiekanka może mieć lekko gorzki posmak.
Do warstwy owocowej najlepiej użyć jabłek o lekko kwaśnym smaku, na przykład szarej renety, antonówki lub ligola. Dzięki temu deser nie będzie przesadnie słodki.
Jabłek nie należy smażyć zbyt długo. Podczas pieczenia nadal będą się zmiękczać.
Jeśli kasza po ugotowaniu wydaje się bardzo sucha, można dodać 2–3 łyżki mleka przed połączeniem z jajkami.
Kruszonkę przygotowuj z zimnego masła. Ciepłe masło połączy składniki w jednolitą masę zamiast stworzyć charakterystyczne okruszki.
Przed krojeniem warto odczekać przynajmniej kilkanaście minut. Gorąca zapiekanka jest miękka i może się rozpadać.
Warianty i zamienniki
Z gruszkami
Połowę jabłek zastąp dojrzałymi, ale jędrnymi gruszkami. Smak będzie delikatniejszy i bardziej miodowy.
Z orzechami
Do kruszonki dodaj 40 g posiekanych orzechów włoskich, pekan lub migdałów. Nadadzą powierzchni jeszcze więcej chrupkości.
Jaglanka kokosowa
Połowę mleka zastąp mlekiem kokosowym, a do kruszonki dodaj 30 g wiórków kokosowych.
Bez kruszonki
Jeśli zależy ci na prostszej wersji, pomiń kruszonkę i posyp wierzch jedynie cynamonem oraz niewielką ilością płatków migdałowych.
Z rodzynkami
Do jabłek można dodać około 50 g rodzynek. Warto wcześniej zalać je gorącą wodą na 10 minut i dokładnie odsączyć.
Przechowywanie
Po całkowitym ostudzeniu zapiekankę przechowuj w lodówce, najlepiej w szczelnym pojemniku lub dokładnie przykrytą. Zachowa dobrą jakość przez około 3 dni.
Można jeść ją na zimno, ale najprzyjemniejsza jest lekko podgrzana. Pojedynczą porcję podgrzewaj około 30–45 sekund w kuchence mikrofalowej albo przez 8–10 minut w piekarniku nagrzanym do 160°C.
Jeśli deser po schłodzeniu wydaje się zbyt zwarty, można podać go z kilkoma łyżkami jogurtu naturalnego lub waniliowego.
Zapiekankę można również zamrozić na około miesiąc, najlepiej pokrojoną wcześniej na porcje. Rozmrażaj przez noc w lodówce.
Najczęściej zadawane pytania
Czy kaszę jaglaną trzeba wcześniej gotować?
Tak. Surowa kasza nie zdążyłaby odpowiednio zmięknąć podczas samego pieczenia i mogłaby pozostać twarda.
Dlaczego moja kasza jaglana jest gorzka?
Najczęściej została niedostatecznie przepłukana. Najlepiej najpierw płukać ją ciepłą wodą, a następnie przelać wrzątkiem.
Czy można przygotować zapiekankę dzień wcześniej?
Tak. Po nocy w lodówce staje się bardziej zwarta i łatwo kroi się na porcje. Przed podaniem można ją delikatnie podgrzać.
Czy można pominąć jajka?
Można, ale zapiekanka będzie bardziej miękka i mniej stabilna. Jajka pomagają związać masę jaglaną podczas pieczenia.
Z czym podawać zapiekaną jaglankę?
Świetnie smakuje z jogurtem greckim, skyrem, musem jabłkowym, odrobiną miodu albo gałką lodów waniliowych, jeśli ma być podana jako deser.
