Krajanka piernikowa to aromatyczne ciasto o wyraźnym korzennym smaku, miękkiej strukturze i przyjemnie kwaskowym przełamaniu dzięki warstwie powideł śliwkowych. Po upieczeniu ciasto pozostaje delikatne, ale na tyle stabilne, by można było pokroić je w równe kostki. Prosty lukier cytrynowy na wierzchu dodaje słodyczy i tworzy jasne wykończenie, które dobrze kontrastuje z ciemniejszym piernikowym wnętrzem. To deser, który świetnie sprawdza się na świątecznym stole, ale równie dobrze można przygotować go do kawy w chłodniejsze dni. Najlepiej smakuje po kilku godzinach odpoczynku, gdy warstwy dobrze się połączą.
Informacje praktyczne
- Przygotowanie: 30 minut
- Odpoczynek: 30 minut
- Pieczenie: 35–40 minut
- Czas całkowity: około 1 godziny 40 minut
- Porcje: 16 kawałków
- Trudność: łatwa
- Wielkość formy: około 24 × 28 cm
- Temperatura pieczenia: 175°C, tryb góra-dół
Składniki
Ciasto piernikowe
- 300 g mąki pszennej typ 450
- 120 g masła
- 120 g miodu
- 100 g brązowego cukru
- 2 jajka
- 100 ml mleka
- 20 g kakao
- 10 g przyprawy do piernika
- 5 g cynamonu
- 5 g sody oczyszczonej
- 2 g soli
Warstwa powideł
- 250 g gęstych powideł śliwkowych
Lukier cytrynowy
- 150 g cukru pudru
- 25 ml soku z cytryny
- 10 ml gorącej wody
Przygotowanie
- Przygotuj formę i składniki.
Formę o wymiarach około 24 × 28 cm wyłóż papierem do pieczenia. Piekarnik nagrzej do 175°C, tryb góra-dół. Masło pokrój na mniejsze kawałki. W osobnej misce wymieszaj mąkę, kakao, przyprawę do piernika, cynamon, sodę oczyszczoną oraz sól. Dzięki wcześniejszemu połączeniu suchych składników przyprawy rozłożą się równomiernie w cieście. - Przygotuj miodową bazę.
Do małego rondelka włóż masło, miód oraz brązowy cukier. Podgrzewaj na małym ogniu przez około 3–4 minuty, mieszając, aż masło całkowicie się rozpuści, a cukier częściowo rozpuści. Nie doprowadzaj mieszanki do intensywnego wrzenia. Zdejmij rondelek z ognia i pozostaw na około 10 minut, aby masa lekko przestygła. - Połącz mokre składniki.
Do przestudzonej masy miodowej dodaj jajka i dokładnie wymieszaj trzepaczką. Następnie wlej mleko i ponownie połącz składniki. Mieszanka powinna być gładka i jednolita. Nie dodawaj jajek do bardzo gorącej masy, ponieważ mogłyby się ściąć. - Przygotuj ciasto.
Suche składniki dodawaj do mokrych w dwóch lub trzech porcjach. Mieszaj szpatułką tylko do momentu, aż znikną widoczne smugi mąki. Gotowe ciasto powinno być dość gęste, ale nadal łatwe do rozprowadzenia. Nie mieszaj go zbyt długo, ponieważ po upieczeniu mogłoby stać się bardziej zwarte. - Ułóż pierwszą warstwę.
Około połowę ciasta przełóż do przygotowanej formy i dokładnie wyrównaj szpatułką. Warstwa powinna mieć równą grubość, szczególnie przy brzegach. Na wierzchu rozprowadź powidła śliwkowe, pozostawiając około 1 cm wolnego miejsca przy krawędziach. Używaj gęstych powideł, aby nie wypływały podczas pieczenia. - Dodaj pozostałe ciasto.
Na warstwie powideł ostrożnie rozprowadź pozostałe ciasto piernikowe. Najłatwiej nakładać je małymi porcjami łyżką, a następnie delikatnie wyrównywać szpatułką. Staraj się nie mieszać górnej warstwy z powidłami. Powierzchnia nie musi być idealnie gładka, ponieważ po upieczeniu zostanie pokryta lukrem. - Upiecz krajankę.
Wstaw formę na środkowy poziom piekarnika i piecz przez 35–40 minut w 175°C. Po około 35 minutach sprawdź środek drewnianym patyczkiem. Patyczek wbity w część bez powideł powinien wyjść bez surowego ciasta. Nie piecz zbyt długo, bo krajanka straci swoją miękkość. Po wyjęciu pozostaw ciasto w formie przez około 20 minut, a następnie wystudź całkowicie. - Przygotuj lukier i wykończ ciasto.
Do miski wsyp cukier puder, dodaj sok z cytryny i gorącą wodę. Mieszaj energicznie, aż powstanie gładki, gęsty lukier. Rozprowadź go na całkowicie wystudzonym cieście. Pozostaw na około 30 minut, aż lukier stężeje. Następnie pokrój krajankę ostrym nożem na 16 równych kwadratów.
Wskazówki, dzięki którym krajanka się uda
- Nie dodawaj jajek do gorącej masy miodowej. Poczekaj, aż wyraźnie przestygnie.
- Używaj gęstych powideł, najlepiej śliwkowych, aby warstwa pozostała na swoim miejscu.
- Nie mieszaj ciasta dłużej niż potrzeba po dodaniu mąki.
- Ciasto lukruj dopiero po całkowitym wystudzeniu, inaczej lukier stanie się przezroczysty i zacznie spływać.
- Do krojenia używaj ostrego noża i przecieraj ostrze po kilku cięciach.
- Krajanka smakuje jeszcze lepiej kilka godzin po przygotowaniu, kiedy piernik lekko mięknie od warstwy powideł.
Warianty i zamienniki
Powidła śliwkowe można zastąpić 250 g gęstej konfitury z czarnej porzeczki. Smak będzie bardziej kwaśny i owocowy.
Brązowy cukier można zastąpić taką samą ilością zwykłego białego cukru. Ciasto będzie nieco jaśniejsze i mniej karmelowe w smaku.
Miód wielokwiatowy można zastąpić łagodnym miodem akacjowym. Intensywny miód gryczany również pasuje, ale nada ciastu mocniejszy aromat.
Do lukru zamiast soku z cytryny można użyć soku z pomarańczy. Wykończenie będzie łagodniejsze i bardziej słodkie.
Jeśli lubisz mocniej korzenne wypieki, zwiększ ilość przyprawy do piernika do 12–14 g. Nie trzeba wtedy zwiększać ilości cynamonu.
Przechowywanie
Krajankę piernikową przechowuj w szczelnie zamkniętym pojemniku w temperaturze pokojowej przez 3–4 dni. W chłodnym miejscu zachowa miękkość i aromat. Można również przechowywać ją w lodówce do 5 dni, ale przed podaniem warto pozostawić porcję przez około 20 minut w temperaturze pokojowej. Ciasto bez lukru można zamrozić na około 2 miesiące. Po rozmrożeniu najlepiej przygotować świeży lukier i dopiero wtedy wykończyć powierzchnię.
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego krajanka wyszła sucha?
Najczęściej była pieczona zbyt długo albo użyto zbyt dużej ilości mąki. Sprawdzaj ciasto po 35 minutach i wyjmij je, gdy patyczek nie ma śladów surowej masy.
Czy można przygotować krajankę dzień wcześniej?
Tak. To nawet dobry pomysł, ponieważ po kilku godzinach warstwa powideł delikatnie nawilża ciasto, a smak przypraw staje się bardziej wyrazisty.
Czy powidła można całkowicie pominąć?
Można, ale ciasto będzie mniej wilgotne i straci charakterystyczny kwaśno-słodki kontrast. W tej wersji warto szczególnie uważać, aby go nie przepiec.
Kiedy najlepiej kroić ciasto?
Dopiero po całkowitym wystudzeniu i zastygnięciu lukru. Ciepła krajanka jest bardziej delikatna, a powidła mogą przesuwać warstwy podczas krojenia.
