Ziemniaki to jeden z tych składników, z których można przygotować niezliczoną ilość pysznych potraw. Najczęściej robimy z nich puree, frytki albo tradycyjne placki ziemniaczane. Jednak odkąd odkryłam ten sposób, coraz rzadziej smażę małe placuszki. Zamiast tego przygotowuję jeden wielki, złocisty placek ziemniaczany z prażoną cebulą, który piekę w żeliwnej patelni.
Jego największym sekretem jest połączenie delikatnych, startych ziemniaków ze słodką, aromatyczną cebulą. Podczas pieczenia powierzchnia staje się niesamowicie chrupiąca, a środek pozostaje miękki i soczysty.
Co najlepsze, nie trzeba stać przy kuchence i przewracać kolejnych porcji. Wystarczy przygotować masę, przełożyć ją na patelnię i pozwolić piekarnikowi wykonać resztę pracy.
Dlaczego warto wypróbować ten przepis?
Ten ziemniaczany placek ma wszystko, co najlepsze w tradycyjnych plackach, ale jego przygotowanie jest znacznie wygodniejsze.
- Chrupiąca, złocista skórka – dzięki żeliwnej patelni ziemniaki pięknie się rumienią.
- Wyjątkowy aromat – prażona cebula nadaje potrawie lekko słodki, karmelowy smak.
- Miękki środek – odpowiednia temperatura pieczenia sprawia, że ziemniaki pozostają delikatne.
- Proste składniki – większość produktów prawdopodobnie masz już w swojej kuchni.
- Efektowny wygląd – wielki placek można kroić na trójkąty niczym pizzę.
To doskonały pomysł na rodzinny obiad, ciepłą kolację albo sycący dodatek do mięsa i warzyw.
Składniki na wielki placek ziemniaczany
Porcje: 4–6
Czas przygotowania: 20 minut
Czas pieczenia: 40–50 minut
Łączny czas: około 70 minut
Składniki
- 1 kg ziemniaków
- 3 średnie cebule
- 2 jajka
- 3 łyżki mąki ziemniaczanej
- 3 łyżki masła
- 2 łyżki oleju roślinnego
- 2 ząbki czosnku
- 1 łyżeczka soli
- ½ łyżeczki świeżo mielonego pieprzu
- ½ łyżeczki słodkiej papryki
- ½ łyżeczki suszonego tymianku
- Opcjonalnie: garść posiekanej natki pietruszki
Do podania
- Gęsta kwaśna śmietana
- Jogurt naturalny
- Świeży szczypiorek
- Sos czosnkowy
Przygotowanie krok po kroku
Krok 1. Przygotuj aromatyczną prażoną cebulę
Obierz cebule i pokrój je w cienkie półplasterki.
Na patelni rozgrzej dwie łyżki masła z jedną łyżką oleju. Dodaj cebulę i smaż na średnio małym ogniu przez około 15–20 minut, regularnie mieszając.
Cebula powinna stopniowo nabierać złocistego koloru i stawać się miękka oraz lekko karmelowa.
Pod koniec smażenia dodaj drobno posiekany czosnek i tymianek. Wymieszaj, smaż jeszcze minutę, a następnie odstaw do lekkiego przestudzenia.
Ważne: nie przyspieszaj tego etapu zbyt wysoką temperaturą. Powoli prażona cebula ma znacznie głębszy smak niż cebula szybko podsmażona na mocnym ogniu.
Krok 2. Zetrzyj ziemniaki
Ziemniaki obierz, umyj i zetrzyj na tarce o grubych oczkach.
Przełóż je na czystą ściereczkę kuchenną i dokładnie odciśnij nadmiar wody.
To jeden z najważniejszych momentów przygotowania.
Jeżeli ziemniaki będą zbyt mokre, placek może wyjść miękki i ciężki zamiast chrupiącego.
Im dokładniej usuniesz nadmiar płynu, tym łatwiej uzyskasz pięknie rumianą powierzchnię.
Krok 3. Przygotuj masę ziemniaczaną
Przełóż odciśnięte ziemniaki do dużej miski.
Dodaj jajka, mąkę ziemniaczaną, sól, pieprz i słodką paprykę.
Następnie wsyp przygotowaną wcześniej cebulę wraz z aromatycznym tłuszczem, na którym się smażyła.
Całość dokładnie wymieszaj.
Masa powinna być wilgotna, ale nie wodnista. Ziemniaki muszą równomiernie połączyć się z przyprawami i cebulą.
Jeżeli zauważysz na dnie miski dużo płynu, delikatnie go odlej.
Krok 4. Rozgrzej żeliwną patelnię
Rozgrzej piekarnik do 200°C, grzanie góra–dół.
Przygotuj żeliwną patelnię o średnicy około 26–28 cm, odpowiednią do używania w piekarniku.
Dodaj pozostałą łyżkę masła i łyżkę oleju. Rozgrzej patelnię na kuchence, aby tłuszcz pokrył całe dno.
Następnie przełóż masę ziemniaczaną na gorącą patelnię.
Rozprowadź ją równomiernie i lekko dociśnij łopatką.
Nie ugniataj jej jednak zbyt mocno – delikatna struktura startych ziemniaków pomoże uzyskać przyjemny środek.
Krok 5. Wstępnie podsmaż spód
Postaw patelnię z masą na średnim ogniu i smaż przez około 5–7 minut.
Nie mieszaj ziemniaków.
W tym czasie na spodzie zacznie tworzyć się pierwsza złocista warstwa.
To prosty trik, który sprawia, że gotowy placek ma bardziej chrupiący spód.
Krok 6. Upiecz wielki placek
Ostrożnie przenieś żeliwną patelnię do nagrzanego piekarnika.
Piecz przez około 40–50 minut, aż powierzchnia stanie się intensywnie złocista, a brzegi wyraźnie chrupiące.
Jeżeli wierzch zacznie rumienić się zbyt szybko, przykryj go luźno folią aluminiową.
Pod koniec pieczenia możesz zwiększyć temperaturę do 220°C na ostatnie 3–5 minut, aby uzyskać jeszcze bardziej chrupiącą skórkę.
Pilnuj jednak potrawy, ponieważ cienkie fragmenty ziemniaków mogą szybko się przypalić.
Krok 7. Odpoczynek i podanie
Po wyjęciu z piekarnika odstaw placek na około 5–10 minut.
Dzięki temu jego struktura lekko się ustabilizuje i łatwiej będzie pokroić go na równe porcje.
Podziel placek na duże trójkąty i podawaj bezpośrednio z patelni lub przełóż na drewnianą deskę.
Na wierzchu możesz rozsypać posiekany szczypiorek albo natkę pietruszki.
Najlepiej smakuje jeszcze ciepły, z kleksem kwaśnej śmietany lub domowym sosem czosnkowym.
Sekrety idealnie chrupiącego placka ziemniaczanego
1. Wybierz odpowiednie ziemniaki
Najlepiej sprawdzą się ziemniaki mączyste, bogate w skrobię. Dzięki nim środek będzie delikatny, a powierzchnia łatwiej się zarumieni.
2. Dokładnie odciśnij wodę
Nadmiar wilgoci to największy wróg chrupiącej skórki. Warto poświęcić dodatkową minutę na dokładne odciśnięcie startych ziemniaków.
3. Nie pomijaj prażenia cebuli
Surowa cebula nadaje potrawie zupełnie inny smak. Powolne smażenie wydobywa jej naturalną słodycz i tworzy aromat, który doskonale komponuje się z ziemniakami.
4. Nie nakładaj zbyt grubej warstwy
W patelni o średnicy 26–28 cm masa powinna tworzyć warstwę o grubości około 2–3 cm. Zbyt gruby placek będzie potrzebował więcej czasu, aby równomiernie się upiec.
5. Użyj dobrze rozgrzanej patelni
Żeliwo długo utrzymuje temperaturę i równomiernie oddaje ciepło, dlatego doskonale nadaje się do przygotowania tej potrawy.
Z czym podawać wielki placek ziemniaczany?
Choć sam w sobie smakuje znakomicie, można podać go na wiele sposobów.
Z sosem czosnkowym: wymieszaj jogurt naturalny z przeciśniętym czosnkiem, odrobiną soli i sokiem z cytryny.
Z duszonymi grzybami: podsmaż pieczarki z cebulą i tymiankiem, a następnie dodaj niewielką ilość śmietanki.
Z kwaśną śmietaną i szczypiorkiem: to najprostsze połączenie, które doskonale równoważy smak chrupiących ziemniaków.
Z surówką z kiszonej kapusty: lekko kwaśny dodatek świetnie kontrastuje ze słodką prażoną cebulą.
Czy można przygotować ten placek wcześniej?
Tak! Placek można upiec wcześniej i przechowywać w lodówce przez 2–3 dni, w szczelnie zamkniętym pojemniku.
Aby odzyskał chrupkość, najlepiej odgrzewać go w piekarniku nagrzanym do 190°C przez około 10–15 minut, aż będzie gorący w środku.
Można również pokroić go na porcje i podgrzać na patelni z niewielką ilością masła.
Nie polecam odgrzewania w mikrofalówce, jeśli zależy Ci na chrupiącej skórce, ponieważ ziemniaki mogą wtedy zmięknąć.
Pomysły na ciekawe warianty
Jeżeli lubisz eksperymentować w kuchni, możesz przygotować kilka wersji tego przepisu.
Wersja serowa: dodaj do masy 100 g startego cheddara lub goudy. Ser sprawi, że środek będzie bardziej kremowy.
Wersja grzybowa: wymieszaj ziemniaki z drobno posiekanymi, wcześniej podsmażonymi pieczarkami.
Wersja z boczkiem: dodaj kilka łyżek chrupiących kawałków podsmażonego boczku.
Wersja z ziołami: wykorzystaj świeży rozmaryn, tymianek i natkę pietruszki, aby uzyskać intensywniejszy aromat.
Najczęściej zadawane pytania
Czy można przygotować placek bez żeliwnej patelni?
Tak. Możesz użyć metalowej formy do pieczenia lub naczynia żaroodpornego. W takim przypadku nie podsmażaj spodu na kuchence, tylko dobrze natłuść formę i piecz placek nieco dłużej. Skórka może być mniej chrupiąca.
Czy można pominąć jajka?
Tak, ale placek będzie bardziej kruchy i może trudniej się kroić. W wersji bez jajek warto zwiększyć ilość skrobi ziemniaczanej i mocniej docisnąć masę.
Dlaczego mój placek jest miękki zamiast chrupiącego?
Najczęstszą przyczyną jest zbyt duża ilość wody w ziemniakach, zbyt gruba warstwa masy albo niedostatecznie rozgrzana patelnia.
Czy trzeba przewracać placek podczas pieczenia?
Nie. Dzięki wstępnemu podsmażeniu spodu i pieczeniu w wysokiej temperaturze placek rumieni się bez konieczności przewracania.
Podsumowanie
Ten wielki placek ziemniaczany z prażoną cebulą to doskonały przykład na to, że z kilku zwyczajnych składników można przygotować coś naprawdę wyjątkowego.
Zamiast smażyć kilkanaście małych placków, wystarczy połączyć starte ziemniaki ze złocistą cebulą, przełożyć wszystko na żeliwną patelnię i upiec na chrupiący, aromatyczny placek.
Największą przyjemnością jest moment krojenia, kiedy nóż przebija rumianą skórkę, odsłaniając miękkie ziemniaczane wnętrze.
Spróbuj przygotować go na najbliższy obiad – możliwe, że tradycyjne placki ziemniaczane na długo zejdą na drugi plan!
