Sos kurkowy to jeden z najprostszych sposobów na wykorzystanie świeżych kurek w pełni sezonu. Te niewielkie leśne grzyby mają charakterystyczny, lekko pieprzny aromat, który świetnie łączy się z masłem, cebulą, śmietanką i świeżym koperkiem. Gotowy sos jest kremowy, gęsty i pełen kawałków grzybów, a jego przygotowanie zajmuje mniej niż pół godziny. Można podać go z młodymi ziemniakami, kluskami, makaronem, kaszą albo jako dodatek do polędwiczek czy kurczaka. Najważniejsze jest dokładne oczyszczenie kurek i niezbyt długie smażenie, dzięki czemu zachowają jędrność oraz swój wyjątkowy smak.
Informacje praktyczne
- Przygotowanie: około 15 minut
- Smażenie i gotowanie: około 20 minut
- Czas całkowity: około 35 minut
- Porcje: 4
- Trudność: łatwa
- Najlepsze naczynie: duża patelnia
- Konsystencja: kremowa i gęsta
- Najlepiej podawać: bezpośrednio po przygotowaniu
Składniki
Sos kurkowy
- 500 g świeżych kurek
- 1 średnia cebula
- 2 ząbki czosnku
- 30 g masła
- 1 łyżka oliwy lub oleju
- 250 ml śmietanki 30%
- 100 ml bulionu warzywnego lub drobiowego
- 1 łyżeczka musztardy Dijon
- 1/2 łyżeczki suszonego tymianku
- 2 łyżki świeżego koperku
- 1 łyżka posiekanej natki pietruszki
- 1 łyżeczka soku z cytryny
- sól do smaku
- świeżo mielony czarny pieprz
Opcjonalnie do zagęszczenia
- 1 łyżeczka mąki pszennej lub skrobi ziemniaczanej
- 2 łyżki zimnej wody
Do podania
- młode ziemniaki lub puree ziemniaczane
- kluski śląskie, kopytka albo gnocchi
- makaron
- świeży koperek lub natka pietruszki
Przygotowanie
- Dokładnie oczyść kurki.
Kurki przejrzyj i odetnij zabrudzone końcówki nóżek. Najlepiej czyścić je małym pędzelkiem lub wilgotnym ręcznikiem papierowym. Jeśli są bardzo zabrudzone piaskiem, można szybko opłukać je pod chłodną wodą, ale należy zrobić to krótko i natychmiast dokładnie osuszyć. Duże grzyby przekrój na pół, małe pozostaw w całości. - Przygotuj cebulę i czosnek.
Cebulę obierz i pokrój w bardzo drobną kostkę. Czosnek posiekaj lub przeciśnij przez praskę. Koperek oraz natkę pietruszki również drobno posiekaj i odstaw na później. - Podsmaż cebulę.
Na dużej patelni rozgrzej oliwę razem z połową masła. Dodaj cebulę i smaż na średnim ogniu przez około 4–5 minut, aż stanie się miękka i lekko szklista. Nie powinna mocno się przyrumienić. - Dodaj kurki.
Zwiększ nieco ogień i wrzuć grzyby. Smaż przez około 6–8 minut, od czasu do czasu mieszając. Kurki najpierw puszczą trochę wody. Kontynuuj smażenie, aż większość płynu odparuje, a grzyby zaczną delikatnie się rumienić. - Dodaj czosnek i przyprawy.
Wrzuć czosnek, tymianek oraz pozostałe masło. Smaż jeszcze około 30 sekund, aż pojawi się intensywny aromat. Uważaj, aby nie przypalić czosnku. - Przygotuj sos.
Wlej bulion i dokładnie wymieszaj, zbierając z dna patelni wszystkie aromatyczne fragmenty. Gotuj około 2 minut. Następnie dodaj śmietankę oraz musztardę Dijon. Zmniejsz ogień i gotuj przez około 5–7 minut, aż sos lekko zgęstnieje. - Dopraw.
Dodaj sporą ilość świeżo mielonego czarnego pieprzu oraz niewielką ilość soli. Najpierw spróbuj sosu, ponieważ bulion i musztarda mogą być już słone. Na końcu dodaj sok z cytryny. - Dodaj świeże zioła.
Zdejmij patelnię z mocnego ognia i wmieszaj koperek oraz natkę pietruszki. Zioła dodane na końcu zachowają świeży kolor i intensywniejszy aromat. Podawaj sos od razu.
Jak prawidłowo oczyścić kurki?
Kurki często kryją piasek pomiędzy drobnymi fałdami znajdującymi się pod kapeluszem. Najlepszym rozwiązaniem jest oczyszczanie ich na sucho, ponieważ grzyby bardzo szybko chłoną wodę.
Jeśli jednak są wyjątkowo zabrudzone, przełóż je na sitko, szybko opłucz chłodną wodą i od razu dokładnie osusz na ręczniku kuchennym.
Nie pozostawiaj kurek długo w misce z wodą. Nasiąknięte grzyby będą później bardziej się gotować niż smażyć, a sos może stać się wodnisty.
Jak uzyskać kremowy i gęsty sos?
Śmietanka 30% naturalnie zagęszcza się podczas spokojnego gotowania i zazwyczaj nie trzeba dodawać mąki.
Jeżeli jednak kurki wypuściły bardzo dużo płynu, pozwól mu najpierw dobrze odparować przed wlaniem śmietanki.
Jeśli gotowy sos nadal jest zbyt rzadki, wymieszaj łyżeczkę mąki lub skrobi z dwiema łyżkami zimnej wody. Wlej cienkim strumieniem i gotuj jeszcze około minutę.
Jeżeli natomiast sos stanie się zbyt gęsty, dodaj kilka łyżek bulionu.
Warianty i zamienniki
Sos kurkowy bez śmietanki
Śmietankę można zastąpić dodatkowym bulionem oraz niewielką ilością masła. Powstanie lżejszy, bardziej grzybowy sos.
Z mascarpone
Dodaj 80–100 g mascarpone zamiast części śmietanki. Sos będzie wyjątkowo gęsty i aksamitny.
Z białym winem
Po usmażeniu kurek wlej około 80 ml wytrawnego białego wina i pozwól mu odparować przez 2–3 minuty. Dopiero później dodaj bulion i śmietankę.
Z większą ilością koperku
Kurki bardzo dobrze komponują się z koperkiem, dlatego jego ilość można spokojnie zwiększyć do 3–4 łyżek.
Z polędwiczką lub kurczakiem
Na osobnej patelni obsmaż kawałki mięsa, a następnie dodaj je do gotowego sosu i podgrzewaj razem przez kilka minut.
Z czym podawać sos kurkowy?
Jednym z najlepszych dodatków są młode ziemniaki. Delikatny ziemniaczany smak świetnie współgra z kremowym sosem i koperkiem.
Sos doskonale pasuje również do kopytek, klusek śląskich, gnocchi oraz makaronu tagliatelle.
Można wykorzystać go jako dodatek do pieczonego kurczaka, schabu, polędwiczki wieprzowej lub steku.
W wersji wegetariańskiej wystarczy podać go z kaszą, pieczonymi warzywami albo kromką dobrego chleba na zakwasie.
Przechowywanie
Po całkowitym ostudzeniu sos przełóż do szczelnego pojemnika i przechowuj w lodówce maksymalnie przez około 2 dni.
Odgrzewaj go powoli na małym ogniu. Jeśli po schłodzeniu mocno zgęstnieje, dodaj kilka łyżek bulionu lub śmietanki.
Nie warto wielokrotnie podgrzewać tej samej porcji. Najlepiej odgrzać tylko tyle sosu, ile zostanie od razu zjedzone.
Sosu śmietanowego z kurkami lepiej nie zamrażać, ponieważ po rozmrożeniu śmietanka może się rozwarstwić, a grzyby stracą część swojej jędrności.
Najczęściej zadawane pytania
Czy kurki trzeba wcześniej gotować?
Nie. Wystarczy dokładnie je oczyścić i podsmażyć bezpośrednio na patelni.
Dlaczego sos kurkowy jest gorzki?
Kurki naturalnie mają lekko pieprzny smak, ale mocna gorycz może wynikać z przypalonego czosnku, ziół albo użycia nieświeżych grzybów.
Czy można użyć mrożonych kurek?
Tak. Najlepiej smażyć je bez wcześniejszego rozmrażania, aby ograniczyć ilość wypuszczanej wody.
Jakiej śmietanki użyć?
Najlepsza jest śmietanka 30%, ponieważ dobrze się redukuje i daje gładki, kremowy sos. Można użyć także 18% przeznaczonej do gotowania.
Czy sos można przygotować wcześniej?
Tak. Można ugotować go kilka godzin przed obiadem i przechować w lodówce, a następnie delikatnie podgrzać na małym ogniu.
Jakie zioła najlepiej pasują do kurek?
Najbardziej klasyczne są koperek, natka pietruszki i tymianek. Warto stosować je z umiarem, aby nie zagłuszyć delikatnego aromatu samych grzybów.
