Wigilijna zupa grzybowa to jedno z tych dań, które już podczas gotowania wypełniają kuchnię intensywnym zapachem suszonych grzybów. Jej smak jest głęboki, lekko ziemisty i naturalnie wyrazisty, a warzywa dodają delikatnej słodyczy i sprawiają, że zupa jest bardziej treściwa. Połączenie suszonych borowików z pieczarkami daje bogaty aromat bez przesadnej ciężkości. Zupa najlepiej smakuje po krótkim odpoczynku, gdy wszystkie składniki zdążą się ze sobą połączyć. Można przygotować ją dzień wcześniej, co jest szczególnie wygodne przed kolacją wigilijną – następnego dnia jej smak staje się jeszcze bardziej intensywny.
Informacje praktyczne
- Przygotowanie: 25 minut
- Namaczanie grzybów: 1 godzina
- Gotowanie: około 50 minut
- Czas całkowity: około 2 godziny 15 minut
- Porcje: 6
- Trudność: łatwa
- Wielkość garnka: około 4–5 litrów
Składniki
- 50 g suszonych borowików lub podgrzybków
- 800 ml ciepłej wody do namoczenia grzybów
- 300 g pieczarek
- 150 g marchewki
- 120 g korzenia pietruszki
- 150 g selera korzeniowego
- 120 g cebuli
- 15 g czosnku
- 30 ml oleju rzepakowego
- 1,3 l bulionu warzywnego
- 2 liście laurowe
- 4 ziarna ziela angielskiego
- 2 g suszonego majeranku
- 1 g suszonego tymianku
- 7 g soli
- 2 g świeżo mielonego czarnego pieprzu
- 15 ml sosu sojowego
- 20 ml soku z cytryny
- 20 g świeżej natki pietruszki
Przygotowanie
- Namocz suszone grzyby.
Suszone borowiki lub podgrzybki przełóż do miski i zalej 800 ml ciepłej, ale nie wrzącej wody. Pozostaw na około 1 godzinę. Grzyby powinny wyraźnie zmięknąć, a woda nabrać intensywnego, ciemnobrązowego koloru. Po namoczeniu wyjmij grzyby łyżką cedzakową i pokrój na mniejsze kawałki. Wody po moczeniu nie wylewaj – będzie ważną częścią wywaru. Przecedź ją przez bardzo drobne sitko lub gazę, aby pozbyć się ewentualnego piasku. - Przygotuj warzywa.
Marchewkę, pietruszkę i seler obierz, a następnie pokrój w niewielką kostkę lub cienkie półplasterki. Cebulę pokrój w drobną kostkę. Czosnek drobno posiekaj. Pieczarki oczyść i pokrój w plasterki. Nie mocz ich długo w wodzie, ponieważ szybko ją chłoną – najlepiej oczyścić je wilgotnym ręcznikiem lub krótko opłukać i dokładnie osuszyć. - Podsmaż cebulę i świeże grzyby.
W dużym garnku rozgrzej olej na średnim ogniu. Dodaj cebulę i smaż przez około 4 minuty, aż stanie się szklista. Dodaj pieczarki i zwiększ lekko ogień. Smaż przez 6–7 minut, mieszając od czasu do czasu. Na początku pieczarki puszczą wodę, która powinna niemal całkowicie odparować. Gdy zaczną się lekko rumienić, dodaj czosnek i smaż jeszcze około 30 sekund. - Dodaj warzywa i suszone grzyby.
Do garnka włóż marchewkę, korzeń pietruszki, seler oraz pokrojone namoczone grzyby. Dodaj liście laurowe, ziele angielskie, majeranek i tymianek. Mieszaj przez około 2 minuty na średnim ogniu, aby warzywa i przyprawy połączyły się z grzybami. - Ugotuj zupę.
Wlej przecedzoną wodę z namaczania grzybów oraz 1,3 l bulionu warzywnego. Dodaj sól, pieprz i sos sojowy. Doprowadź zupę do wrzenia, następnie zmniejsz ogień. Gotuj pod lekko uchyloną pokrywką przez około 35–40 minut. Warzywa powinny być całkowicie miękkie, a suszone grzyby delikatne. Zupa powinna mieć intensywny brązowy kolor i wyraźnie leśny aromat. - Dopraw zupę.
Usuń liście laurowe oraz ziarna ziela angielskiego. Dodaj sok z cytryny i dokładnie wymieszaj. Spróbuj zupy. Jeśli jest zbyt łagodna, można dodać niewielką ilość soli lub pieprzu. Sok z cytryny powinien jedynie przełamać głęboki smak grzybów, a nie sprawić, że zupa stanie się wyraźnie kwaśna. - Pozostaw przed podaniem.
Zdejmij garnek z ognia i pozostaw zupę pod przykryciem na około 10 minut. Natkę pietruszki drobno posiekaj. Większość dodaj do garnka, a niewielką część zostaw do posypania każdej porcji. Podawaj zupę bardzo ciepłą.
Wskazówki, dzięki którym zupa się uda
- Wody po namaczaniu suszonych grzybów nie wylewaj – to właśnie ona odpowiada za dużą część charakterystycznego aromatu.
- Zawsze dokładnie przecedź płyn po moczeniu grzybów, ponieważ na dnie może znajdować się piasek.
- Pieczarki smaż do momentu odparowania wody. Dzięki temu ich smak będzie intensywniejszy.
- Nie przesadzaj z ilością przypraw. Suszone grzyby powinny pozostać głównym smakiem zupy.
- Zupa jest jeszcze lepsza po kilku godzinach odpoczynku, dlatego można przygotować ją wcześniej.
- Jeśli używasz bardzo słonego bulionu i sosu sojowego, zmniejsz początkową ilość soli i dopraw dopiero na końcu.
Warianty i zamienniki
Borowiki można zastąpić suszonymi podgrzybkami albo użyć mieszanki obu rodzajów. Borowiki dają bardziej delikatny aromat, natomiast podgrzybki zwykle nadają zupie ciemniejszy kolor.
Pieczarki można zastąpić boczniakami w tej samej ilości. Zupa będzie miała bardziej mięsistą strukturę i nieco delikatniejszy smak.
Jeśli chcesz otrzymać bardziej kremową wersję, możesz część gotowej zupy – około 300 ml – zmiksować i ponownie połączyć z resztą. Zupa stanie się gęstsza bez dodawania śmietany.
Sos sojowy można pominąć i zwiększyć ilość soli o około 1–2 g. Sos nie nadaje zupie azjatyckiego charakteru, a jedynie wzmacnia naturalny smak grzybów.
Zamiast soku z cytryny można dodać 10–15 ml delikatnego octu jabłkowego. Zupa będzie miała nieco ostrzejszą kwasowość.
Przechowywanie
Po całkowitym ostudzeniu zupę przełóż do szczelnego pojemnika i przechowuj w lodówce maksymalnie przez 3 dni. Przed podaniem dokładnie podgrzej ją w garnku do wyraźnego zagotowania. Zupę grzybową można również zamrozić na około 2–3 miesiące. Najlepiej mrozić ją bez dodatkowych makaronów czy klusek, które po rozmrożeniu mogą stracić odpowiednią konsystencję. Rozmrażaj zupę w lodówce, a następnie dokładnie podgrzej.
Najczęściej zadawane pytania
Czy zupę grzybową można ugotować dzień przed Wigilią?
Tak. To nawet bardzo dobry pomysł, ponieważ po kilku godzinach smaki stają się bardziej wyraziste. Po wystudzeniu zupę należy jednak szybko schować do lodówki.
Czy trzeba dodawać świeże pieczarki?
Nie. Można przygotować zupę wyłącznie z suszonych grzybów, zwiększając ich ilość do około 70 g. Smak będzie wtedy bardziej intensywny i klasyczny.
Dlaczego zupa grzybowa jest gorzka?
Przyczyną mogą być przypalone grzyby, zbyt duża ilość mocnych przypraw albo zanieczyszczone suszone grzyby. Pieczarki należy rumienić umiarkowanie, a płyn po moczeniu zawsze przecedzić.
Z czym podawać wigilijną zupę grzybową?
Można podać ją samodzielnie, z łazankami, niewielkim makaronem albo uszkami bez mięsa. Jeśli dodatek ma trafić bezpośrednio do zupy, najlepiej ugotować go osobno i połączyć dopiero podczas podawania.
