Tarta ze śliwkami to klasyczny domowy wypiek, w którym kruche, maślane ciasto łączy się z intensywnie owocowym, lekko kwaśnym nadzieniem. Podczas pieczenia śliwki miękną i puszczają sok, który razem z cukrem, cynamonem i odrobiną skrobi zamienia się w gęsty, błyszczący sos. Charakterystyczna kratka z ciasta nie tylko pięknie wygląda, ale również pozwala nadmiarowi pary swobodnie wydostawać się podczas pieczenia. Najlepiej wybierać jędrne śliwki, które zachowają część swojej struktury. Gotową tartę warto pozostawić do ostygnięcia przed krojeniem, aby nadzienie odpowiednio zgęstniało.
Informacje praktyczne
- Przygotowanie: około 35 minut
- Chłodzenie ciasta: 45 minut
- Pieczenie: 45–50 minut
- Studzenie: minimum 1 godzina
- Czas całkowity: około 3 godzin
- Porcje: 8–10
- Trudność: średnia
- Forma: około 26 cm średnicy
- Temperatura pieczenia: 190°C, góra-dół
Składniki
Kruche ciasto
- 350 g mąki pszennej
- 200 g bardzo zimnego masła
- 80 g drobnego cukru
- 1 duże jajko
- 2–3 łyżki bardzo zimnej wody
- 1/2 łyżeczki soli
- 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego
Nadzienie śliwkowe
- 1 kg śliwek
- 100 g brązowego cukru
- 35 g skrobi ziemniaczanej
- 20 ml soku z cytryny
- 1 łyżeczka mielonego cynamonu
- 1/4 łyżeczki mielonego kardamonu, opcjonalnie
- 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego
Do wykończenia
- 1 małe jajko
- 10 ml mleka
- 15 g brązowego cukru
Przygotowanie
- Przygotuj kruche ciasto.
Mąkę wymieszaj z cukrem i solą. Dodaj bardzo zimne masło pokrojone w niewielką kostkę. Rozcieraj palcami lub siekaj nożem, aż powstaną okruszki przypominające grubą bułkę tartą. Dodaj jajko, wanilię oraz 2 łyżki zimnej wody. Szybko połącz składniki. Jeśli ciasto nadal jest zbyt suche, dodaj jeszcze jedną łyżkę wody. Nie wyrabiaj długo. - Schłodź ciasto.
Uformuj płaski dysk, owiń go i włóż do lodówki na około 45 minut. Chłodzenie sprawia, że masło ponownie twardnieje, dzięki czemu ciasto po upieczeniu będzie bardziej kruche i zachowa wyraźny kształt. - Przygotuj śliwki.
Owoce umyj, osusz, przekrój na pół i usuń pestki. Większe śliwki pokrój na ćwiartki. Przełóż do dużej miski. Dodaj brązowy cukier, skrobię ziemniaczaną, sok z cytryny, cynamon, kardamon oraz wanilię. Delikatnie wymieszaj i odstaw na około 10 minut. - Wyłóż formę ciastem.
Piekarnik nagrzej do 190°C. Około dwóch trzecich schłodzonego ciasta rozwałkuj na lekko oprószonej mąką powierzchni na placek nieco większy niż forma. Przełóż do naczynia, dokładnie dociskając do dna oraz boków. Nadmiar ciasta przy krawędziach pozostaw na razie bez przycinania. - Dodaj owocowe nadzienie.
Śliwki wraz z powstałym sokiem przełóż na przygotowany spód. Rozłóż je możliwie równomiernie. Jeśli w misce zebrała się bardzo duża ilość płynu, nie trzeba wlewać go całego – wystarczy tyle, aby owoce pozostały soczyste, ale ciasto nie zostało nadmiernie rozmoczone. - Zrób kratkę.
Pozostałą część ciasta rozwałkuj na grubość około 3–4 mm. Pokrój na paski o szerokości około 2–3 cm. Ułóż połowę pasków równolegle na śliwkach, a pozostałe przepleć prostopadle, tworząc kratkę. Przyciśnij paski do brzegu dolnego ciasta i przytnij nadmiar. Krawędzie można ozdobnie docisnąć widelcem. - Posmaruj i upiecz.
Jajko roztrzep z mlekiem. Posmaruj nim kratkę oraz brzegi tarty, a następnie delikatnie posyp brązowym cukrem. Piecz przez około 45–50 minut. Ciasto powinno być intensywnie złociste, a pomiędzy paskami powinien być widoczny bulgoczący, gęsty sok śliwkowy. Jeśli brzegi rumienią się za szybko, przykryj je paskiem papieru do pieczenia. - Dokładnie wystudź.
Tartę pozostaw w formie przez minimum godzinę, a najlepiej 1,5 godziny. Gorące nadzienie jest znacznie bardziej płynne. Podczas stygnięcia skrobia stabilizuje sok i umożliwia krojenie równych kawałków.
Porady, dzięki którym tarta się uda
- Wszystkie składniki na kruche ciasto powinny być chłodne, szczególnie masło i woda.
- Nie wyrabiaj ciasta jak drożdżowego. Im krócej jest ogrzewane dłońmi, tym bardziej kruche będzie po upieczeniu.
- Najlepsze są jędrne śliwki o intensywnym smaku. Bardzo miękkie owoce mogą wypuścić zbyt dużo płynu.
- Skrobi ziemniaczanej nie należy pomijać. To ona zagęszcza sok powstający podczas pieczenia.
- Jeśli owoce są bardzo kwaśne, ilość cukru można zwiększyć o około 20–30 g.
- Tartę kroj dopiero po wyraźnym ostudzeniu.
- Jeśli używasz ceramicznej formy, możesz postawić ją na większej blasze. Zabezpieczy to piekarnik na wypadek wypłynięcia soku.
Warianty i zamienniki
Tarta ze śliwkami i jabłkami
Około 400 g śliwek zastąp jędrnymi jabłkami pokrojonymi w plasterki. Taki wariant będzie nieco mniej kwaśny i bardziej klasycznie jesienny.
Migdałowe ciasto
Do mąki dodaj 50 g mielonych migdałów, zmniejszając ilość mąki pszennej do 300 g. Spód zyska delikatny orzechowy aromat.
Śliwki z imbirem
Do owoców dodaj 1/2 łyżeczki mielonego imbiru albo 1 łyżeczkę świeżo startego. Tarta będzie bardziej korzenna i wyrazista.
Bez kratki
Jeżeli zależy ci na szybszym przygotowaniu, całe ciasto można wykorzystać jako spód, a śliwki posypać prostą kruszonką z masła, mąki i cukru.
Z waniliowymi lodami
Lekko ciepły kawałek tarty świetnie smakuje z gałką lodów waniliowych. Kontrast ciepłych owoców i zimnych lodów sprawdza się szczególnie dobrze.
Przechowywanie
Po całkowitym wystudzeniu tartę można przechowywać pod przykryciem w chłodnym miejscu przez około 1 dzień. Jeśli ma zostać na dłużej, najlepiej włożyć ją do lodówki, gdzie zachowa dobrą jakość przez 3–4 dni.
Przed podaniem można ogrzać pojedynczy kawałek przez około 8 minut w piekarniku nagrzanym do 160°C. Dzięki temu ciasto ponownie stanie się bardziej kruche.
Tartę można również zamrozić na około 2 miesiące. Najwygodniej pokroić ją wcześniej na porcje i szczelnie zapakować. Rozmrażaj w lodówce, a następnie krótko podgrzej w piekarniku.
Najczęściej zadawane pytania
Jakie śliwki najlepiej nadają się do tarty?
Świetnie sprawdzają się węgierki oraz inne odmiany o jędrnym miąższu. Powinny być dojrzałe i aromatyczne, ale nie bardzo miękkie.
Dlaczego spód zrobił się mokry?
Najczęściej owoce były wyjątkowo soczyste albo dodano zbyt mało skrobi. Ważne jest również dokładne dopieczenie tarty od spodu.
Czy śliwki trzeba wcześniej gotować?
Nie. Surowe owoce podczas pieczenia zmiękną i utworzą naturalny sos. Wcześniejsze gotowanie mogłoby sprawić, że nadzienie stanie się zbyt płynne.
Czy tartę można przygotować dzień wcześniej?
Tak. Po całkowitym ostudzeniu przykryj ją i przechowuj w lodówce. Przed podaniem możesz lekko podgrzać ją w piekarniku.
Czy można użyć mrożonych śliwek?
Tak, najlepiej dodawać je bez wcześniejszego rozmrażania. W takim przypadku zwiększ ilość skrobi o około 5–10 g i licz się z możliwością wydłużenia pieczenia o kilka minut.
